ABD’de mali yılın başlangıcına kadar Kongre’nin geçici bütçe tasarısını onaylamaması, federal hükümetin kapanma sürecinin 23 günü geride bırakmasına neden oldu. Bu durum, tarihsel açıdan ABD’nin en uzun ikinci hükümet kapanması olarak kaydedildi. Senato’da gerçekleşen 12. oylamada, geçici bütçe tasarısının onaylanması için gerekli olan 60 oy sayısına ulaşılamadığı belirtildi. Demokrat Senatör Jeff Merkley, 22 saatten uzun bir süre boyunca yaptığı konuşmayla hükümetin kapanmasını ve Trump yönetiminin politikalarını protesto etti.
TRUMP DEMOKRATLARI SORUMLU TUTUYOR
Başkan Donald Trump, hükümetin kapanmasını, federal hükümeti küçültmek ve “Demokrat programlarını hedef almak” amacıyla kullandığı ifade ediliyor. Trump, hükümetin yeniden açılması için Demokratların geçici bütçeyi onaylamasını ön şart olarak öne sürerken, bütçe müzakerelerine katılmayı reddediyor. Demokratlar, sağlık sigortası sübvansiyonlarının uzatılmasını talep ederken, Cumhuriyetçiler ise “temiz” bir geçici bütçe tasarısında ısrarını sürdürüyor. Trump, Asya seyahati öncesinde Demokratlarla sadece bütçenin onaylanması durumunda görüşeceğini belirtti.
KAMU HİZMETLERİ AKSIYOR
Federal hükümetin kapanması sonucu pek çok kamu çalışanı ücretsiz izne gönderildi. Ancak ordu, istihbarat, havaalanları, hapishane ve temel hizmetleri sürdüren çalışanlar görevlerine devam ediyor. Bu personelin maaşları, Kongre yeni bir bütçe onaylayana kadar ödenemiyor. Kapanmanın etkileri gıda yardım programları, ulusal parklar ve bazı müzeler gibi çeşitli hizmetlerde de hissediliyor. Ayrıca, hava trafiğinde eksik destek personeli nedeniyle uçuş gecikmeleri yaşanıyor.
EKONOMİK ETKİLER DERİNLEŞİYOR
Kapanmanın süresinin uzamasının ABD ekonomisine maliyet yaratacağı vurgulanıyor. Hazine Bakanı Scott Bessent, her gün için kaybın 15 milyar dolara ulaşabileceğine dikkat çekti. ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), 2018-2019 kapanmasının GSYH üzerindeki etkisinin 11 milyar dolar olduğunu ve bunun 3 milyar dolarının kalıcı kayıp olarak kaydedildiğini açıkladı. Uzun süreli kapanmalar, işletmelerin federal izin ve sertifikalarına ulaşmasında yaşanan zorluklar, federal kredilerden yararlanamama ve ekonomik veri akışının aksaması nedeniyle özel sektör yatırımları ve istihdam üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor.
KAPANMANIN NE ZAMAN SONA ERECEĞİ BELİRSİZ
Federal bütçeyi geçirecek anlaşmanın tarihine dair net bir bilgi bulunmuyor ve kapanmanın ne zaman sona ereceği bilinmiyor. Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasındaki görüş ayrılıkları, sürecin çözümünü karmaşık hale getiriyor.
KAPANMALARIN TARİHSEL SÜRECİ
ABD’de federal hükümet, 1 Ekim’de kapanmıştı. 1981 yılından bu yana on kısa süreli kapanma yaşanmışken, tarihi kayıtlarda dört uzun süreli kapanma kaydedilmiştir. 1995-1996 yılları arasında Clinton döneminde iki kapanma 5 gün ve 21 gün sürerken, 2013 yılında Obama dönemi 16 gün sürdü. Trump dönemindeki kapanma ise 35 gün sürerek ABD tarihindeki en uzun süreli kapanma olarak belirlenmiştir. Bu durumda, Meksika duvarı finansmanı nedeniyle yaşanan bütçe krizi ve Demokratların geri adım atmaması etkili oldu.