Bilim insanlarına göre, Etiyopya’nın derinliklerinde bulunan Dünya’nın yüzeyinin altından gelen “kalp atışı” benzeri bir titreşim, Afrika kıtasını yavaş yavaş ikiye ayırıyor. Bu önemli süreç neticesinde altı Afrika ülkesi yeni bir kıyı şeridi kazanacak olan bir okyanus meydana gelecek. Ancak, bu değişimin gerçekleşmesi milyonlarca yıl alacak. Southampton Üniversitesi’nden yer bilimcilerin öncülüğünde oluşturulan uluslararası bir araştırma ekibi, Dünya’nın derinliklerinden gelen erimiş manto kayasının ritmik yükselişlerini tespit etti. Bu sıcak kayaçlar, Afrika’nın altından yüzeye doğru kabarıyor ve Etiyopya’nın Afar bölgesinden başlayarak kıtayı yavaşça parçalıyor.
**ÜÇ FAY HATTININ KESİŞTİĞİ NOKTA**
Afar bölgesi, dünya üzerinde üç tektonik fayın kesiştiği nadir yerlerden biridir: Etiyopya Ana Rift Vadisi, Kızıldeniz Fayı ve Aden Körfezi Fayı. Araştırmacılar, daha önce Afrika plakalarının yalnızca birbirinden uzaklaştığını düşünüyordu. Ancak mayıs ayında yayınlanan bir çalışma, bu ayrılmanın arkasında yer altındaki yoğun volkanik faaliyetlerin etkili olabileceğini göstermişti. Yeni araştırma ise bu süreci çok daha detaylı bir şekilde açıklıyor. Bilimsel dergi Nature Geoscience’ta yer alan çalışmaya göre, Afar’ın altındaki manto sabit değil; adeta bir kalp gibi atıyor ve bu atımlar, üzerindeki tektonik plakaya sürekli baskı yapıyor. Sonuç olarak, bu baskı plakayı kırarak kıtanın bölünmesine ve yeni bir okyanusun oluşmasına zemin hazırlıyor.
Araştırmanın başyazarı Dr. Emma Watts, “Afar’ın altındaki manto ne homojen ne de hareketsiz. Ritmik atıyor ve bu atımlar, kendine özgü kimyasal izler taşıyor” açıklamasında bulundu. Araştırmacılar, Afar bölgesi ve Etiyopya Ana Rift Vadisi boyunca 130’dan fazla volkanik kaya örneği toplayarak derin yer yapısını aydınlattı. Çalışmanın bir diğer yazarı Dr. Derek Keir, bu bulguların volkanlar, depremler ve kıtasal ayrılma süreçlerine dair bilimsel anlayış üzerinde “derin etkiler” yarattığını belirtti: “Bu çalışma, derin manto yükselmelerinin tektonik plakaların altında hareket edebileceğini ve volkanik faaliyetlerin en ince noktalarda yoğunlaşmasını sağlayabileceğini gösteriyor.”
**YENİ KITA VE OKYANUS**
Afrika Doğu Rift Sistemi (EARS), Dünya’nın en büyük aktif kıtasal yarık sistemi olup, yaklaşık 3 bin 500 kilometrelik bir alan boyunca Afrika kıtasını yarıyor. Ocak ayında, Kalifornia Üniversitesi’nden Profesör Ken Macdonald, kıtanın beklenenden daha hızlı ayrıldığını bildirmişti. Somali, Etiyopya’nın belirli bölgeleri, Kenya ve Tanzanya’nın bazı kısımları yeni bir kıta oluşturacak. Bu yeni kıta, kendisiyle birlikte yeni bir okyanus kıyısına da sahip olacak. Macdonald, bölgeye suyun dolmaya devam etmesi durumunda, oluşacak yeni okyanusun Atlantik Okyanusu kadar derin olabileceğini de ifade etti. Ancak, çatlaklar henüz belirginleşmeye başlasa da, kıtanın tamamen ayrılması ve yeni okyanusun oluşması, birkaç milyon yıl daha sürecek.