EN AZ ON ÜLKE TSUNAMİ UYARISI YAYINLADI
Rusya’nın doğusunda meydana gelen şiddetli sarsıntının ardından şu ana kadar en az on farklı ülke tsunami uyarısı yayınladı. Bu ülkeler arasında Rusya, ABD, Kanada, Japonya, Çin, Meksika, Peru ve Ekvador bulunuyor. Sismolog Björn Lund, hasarın boyutunu öğrenmenin saatler alabileceğini belirtiyor. Lund, “Bu tür dalgalar deniz üzerinde ilerlerken çok az zayıflar, bu yüzden durumu son derece ciddiye almak gerekiyor” diyor. Depremden 24 saat geçmesine rağmen can kaybı riskinin büyük olduğu vurgulanıyor.
TSUNAMİ DALGALARI RUSYA’YA HIZLA ULAŞTI
Rusya’nın Kamçatka bölgesine tsunami, depremin hemen ardından sadece 15 dakika içinde ulaştı. Bu durum, birçok insanın güvenli bir yere sığınma konusunda yeterli zamanı bulamadığı anlamına geliyor. Latin Amerika ülkeleri için ise durum daha avantajlı. Tsunami onlara ulaşmadan önce yaklaşık on iki saatlik bir süre olabiliyor. Uzmanlar, tsunami uyarılarının ciddiye alınmasının önemini vurguluyor.
TSUNAMİ DALGALARI HIZLI İLERLİYOR
Prof. Dr. Ergin Ulutaş, tsunami uyarılarını NTV için değerlendirirken, tsunami dalgalarının oluştuktan sonra Pasifik Okyanusu’nda ilerleyen bir uçak kadar hızlı gittiğine dikkat çekiyor. Ulutaş, “Saatte 1000 km/hıza kadar ulaşabilirler. Ancak dalgaların hızları kıyıya yaklaştıkça yavaşlar ve genlikleri büyür.” şeklinde ifade ediyor. 2012 yılında Kanada açıklarında meydana gelen bir depremin ardından Hawaii’ye ulaşan tsunamiyi modellediğini hatırlatan Ulutaş, “O zaman bir santimetrelik bir dalga, Hawaii’ye 1.5 metre yüksekliğinde ulaştı. Bu örnekte olduğu gibi, küçük başlayan dalgalar kıyıya ulaştığında ciddi boyutlara ulaşabiliyor” diye ekliyor.
BÜYÜK DEPREMLERİN SONUCU TEDBİRLER ALINIYOR
Prof. Dr. Ulutaş, büyük depremlerden sonra Pasifik çevresindeki ülkelerde tedbirlerin devreye alındığını belirtiyor. “Hawaii ve ABD’de önlemler alınmaya başlandı. Şili kıyılarına ise dalgaların ulaşması yaklaşık 20 saati bulacaktır” diyen Ulutaş, Kamçatka’daki ilk dalgalara özellikle dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
MEGATHRUST DEPREMLERİ VE TSUNAMİ İLİŞKİSİ
Depremin türüne dikkat çeken Ulutaş, bu tür depremlerin “Megathrust” yani mega bindirmeli depremler olarak adlandırıldığını ifade ediyor. Bu depremlerin, deniz tabanında bir bloğun yukarı doğru itilmesiyle oluştuğunu ve buna “ters fay” denildiğini belirten Ulutaş, “Her bölgede bu tür depremler görülmez. Ayrıca her deprem tsunamiye yol açmaz. Kırılma daha düşük eğilimliyse, daha büyük alandaki su kütlesinin kaldıracak bir su kütlesi yaratabiliyor” açıklamasında bulunuyor.