ABD’nin GÜMRÜK VERGİLERİ AÇIKLANDI
ABD’de gümrük tarifelerinin fiyatlamalar üzerindeki etkisi devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, 1 Ekim’den itibaren ithal ilaca, mutfak ve banyo dolaplarına, döşemeli mobilya ve ağır kamyonlara uygulanacak gümrük vergisi oranlarını açıkladı. Bu açıklamalar ayrıca emtia piyasalarının yönünde de etkili oluyor. Fed yetkilileri, bazı üyelerin iş gücü piyasasını korumak amacıyla daha fazla faiz indirimi yapılması gerektiğini savunmalarına karşın, bazıları ise enflasyon konusunda temkinli olunması gerektiğini vurguluyor. Fed Başkanı Jerome Powell, “Tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin nispeten kısa ömürlü olacağını” belirtti. Powell, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak kendini gösterecektir.” ifadelerini kullandı. Powell ayrıca, “Hala orta derecede kısıtlayıcı olarak gördüğüm bu politika duruşu, olası ekonomik gelişmelere yanıt vermek için bizi iyi bir konumda bırakıyor.” değerlendirmesini yaptı.
ABD EKONOMİSİ GÜÇLENİYOR
ABD Ticaret Bakanlığı, 2025’in nisan-haziran dönemine ait gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) nihai verilerini açıkladı. Büyüme oranı, ikinci çeyrekte güçlü tüketici harcamaları ve yatırımların etkisiyle yüzde 3,8 olarak gerçekleşti. Bu, 2023’ün üçüncü çeyreğinden bu yana en hızlı büyüme oranı olarak kaydedildi. Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 20 Eylül ile biten haftada 218 bine gerileyerek beklentilerin altında kalırken, Fed’in enflasyon göstergesi olarak takip ettiği çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, ağustosta yıllık bazda yüzde 2,9 artış gösterdi. Yeni konut satışları ise aynı dönemde yüzde 20,5’lik bir artış ile beklentileri aştı.
FAİZ İNDİRİM BEKLENTİLERİ ZAYIFLIYOR
Analistler, konut piyasası verileri dahil açıklanan makroekonomik verilerin beklenenden güçlü gelmesinin, Fed’in ek faiz indirimlerine ihtiyaç duymayabileceğine işaret ettiğini kaydediyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, istihdama dair zayıflamaya işaret eden verilerle güçlenen Fed’in faiz indirim beklentileri zayıfladı. Ekim ayında 25 baz puanlık faiz indirimine gitme olasılığı yüzde 89 seviyesinde fiyatlanırken, aralık toplantısında ek bir indirime yönelik olasılık veriler sonrasında yüzde 63’e geriledi.
ALTININ YÜKSELİŞİ SÜRDÜ
Değerli metaller, Fed’in para politikasına dair artan belirsizlikler ve Powell’ın açıklamalarına karşın, tarife adımları ile jeopolitik risklerin etkisiyle haftayı olumlu geçirdi. Altının ons fiyatı, üst üste altıncı haftada da yükselerek haftayı 3.759,7 dolardan tamamladı. Hafta içinde 3.791,1 dolara çıkarak rekor kırdı. Fed Başkanı Powell’ın faiz patikasına dair net bir sinyal vermemesi, dolar endeksini yükseltti fakat güvenli liman talebi altının yukarı yönlü seyrini destekledi. Gümüşün ons fiyatı, tamamlanan haftada altına paralel yükselerek 49,8 dolara yaklaşırken 46,1 dolardan kapandı ve hafta içinde 2011’den bu yana en yüksek seviyesi 46,6 dolara ulaştı.
BAZ METALLERDE KARMAŞIK SEYİR
Baz metallerde ise, açıklanan makroekonomik verilerle karışık bir seyir izlendi. Bakır, fiyatlamalar kurumsal gelişmelerin etkisiyle şekillendi. Goldman Sachs, Endonezya’daki Grasberg bakır madeninde yaşanan aksaklıkların ardından 2025 ve 2026 yıllarına ilişkin küresel bakır madeni arz tahminlerini aşağı yönlü güncelledi.
PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ
Petrol fiyatları ise, tamamlanan haftada Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı saldırıları ve ABD’nin ticari ham petrol stoklarındaki düşüşün etkisiyle değer kazandı. Rusya’nın akaryakıt sıkıntıları nedeniyle benzin ihracatına yönelik yasağı yıl sonuna kadar uzatmayı planladığını bildirdi. ABD’nin ticari ham petrol stokları, yaklaşık 600 bin varil azaldı ve 414 milyon 800 bin varile geriledi. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi başkanının yaptığı açıklayla bölgedeki petrol kuyularının tekrar dünya piyasalarına açıldığı belirtildi.
TARIM EMTA FİYATLARI KARMAŞIK SEYİRDE
Tarım emtia fiyatları tamamlanan haftada, Arjantin’in vergi politikası, ABD’deki hasat sürecinin seyri ve Çin’in alımları ile karışık bir seyir izledi. Arjantin hükümetinin soya fasulyesi ihracat vergilerini kaldırması sonrası buğday fiyatları ise küresel rekabetle baskı altında kaldı. Bu hafta Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç fiyatı yüzde 3,3, soya fasulyesinde yüzde 1,2, buğdayda yüzde 0,7 ve mısırda yüzde 0,5 düştü.