İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ANTARKTİKA’YI ETKİLİYOR
İklim değişikliği nedeniyle sıcaklıkların artması, kutup bölgelerini de etkiliyor. Örneğin, iklim krizi izlerinin bulunduğu Antarktika’da bitki örtüsü hızla yeşeriyor. Nature Geoscience dergisinde yayımlanan çalışmanın yorumlaması, CNN International sayfasının meteorologları ve iklim editörü Laura Paddison tarafından yapıldı. Uydu görüntülerinin analizi, bu kıtadaki bitki örtüsünün son kırk yıl içerisinde büyük ölçüde değiştiğini ortaya koyuyor.
ANTARKTİKA’DAKİ YEŞİLLENME DEVAM EDİYOR
Bilim insanları, Güney Amerika’nın ucuna kadar uzanan ve küresel ortalamadan çok daha hızlı ısınan Antarktika Yarımadası’ndaki bitki örtüsü seviyelerini analiz etmek için uydu verileri kullandı. İngiltere’deki Exeter ve Hertfordshire üniversiteleri ile British Antarctic Survey tarafından gerçekleştirilen araştırmaya göre, bitki örtüsü (çoğunlukla yosunlar) bu zorlu ortamda son kırk yıl içerisinde 10 kattan fazla arttı. Çalışma, bitki örtüsünün 1986’da Antarktika Yarımadası’nın 1 kilometrekaresini kaplarken, 2021’de bu alanın 12 kilometrekareye ulaştığını gösteriyor. Bölgedeki yeşillenme hızı da artıyor; 2016 – 2021 arasında bu oranın yüzde 30 arttığı tespit edildi. Exeter Üniversitesi’nden Thomas Roland, “Manzara neredeyse tamamen kar, buz ve kayadan oluşsa da, bu küçük yeşil alan 1980’lerden bu yana önemli ölçüde büyüdü” diyor. Roland, ayrıca “Bulgularımız, antropojenik iklim değişikliğinin etkisinin erişiminin bir sınırı olmadığını doğruluyor, Antarktika Yarımadası’nda bile manzara değişiyor ve bu etkiler (yeşillikler) uzaydan görülebiliyor” şeklinde açıklamada bulunuyor.
ANTARKTİKA’DA REKOR SICAKLIK
Dünyanın en soğuk yeri olarak bilinen Antarktika, bu yaz bazı bölgelerinde temmuz ortasından itibaren sıcaklıkların 10 derecenin üzerine çıktığı rekor sıcak hava dalgaları yaşadı. Fosil yakıt kirliliği, dünyayı ısıtmaya devam ettikçe, Antarktika’ da sıcaklıkların artışı ve bunun sonucu yeşillenme hızlanması bekleniyor. Yarımada yeşillendikçe toprak oluşumu artacak ve bu durum bölgeyi istilacı türler için daha davetkar hale getirerek yerel yaban hayatını tehdit edebiliyor.
RİSKLERİN ARTMA POTANSYELİ
Thomas Roland, “Tohumlar, sporlar ve bitki parçaları, turistlerin ve araştırmacıların botları veya ekipmanlarıyla veya göçmen kuşlar ve rüzgarla ilişkili daha ‘geleneksel’ rotalar aracılığıyla Antarktika Yarımadası’na kolayca ulaşabilir. Bu nedenle burası riske açık” diyor. Yeşillenme, yarımadanın güneş ışınlarını uzaya geri yansıtmasını azaltabilir, çünkü daha koyu yüzeyler daha fazla ısı emer. Hertfordshire Üniversitesi’nde uzaktan algılama ve coğrafya alanında kıdemli öğretim görevlisi Olly Bartlett ise “İklim ısınmaya devam ettikçe bitki yaşamının büyümesini daha da hızlandırabilir. Bu ikonik manzara sonsuza dek değişebilir” diyor.
BITKI YAŞAMINDA ÖNEMLİ GELİŞMELER
İskoç Deniz Bilimleri Derneği’nde fizyolojik ekoloji doçenti gerekçesiyle kutup bitkileri ve mikrop ekolojisi uzmanı Matthew Davey, çalışmanın Antarktika’daki bitki yaşamını anlamak için “önemli bir ilerleme” olduğunu vurguluyor: “Çalışmada tanımlanandan daha fazla bitki örtüsü bile olabilir. Bilim insanlarının kullandığı yöntemler esas olarak daha büyük ve daha yeşil alanları tespit edebilir. Ancak, Antarktika’daki bitki örtüsüne katkıda bulunacak olan liken, çimen, yeşil ve kırmızı kar yosunları gibi bitkiciklerin de geniş alanlarda yayıldığını biliyoruz. Bitki yaşamının gerçek artışı küçük olsa da, yüzdelik artış çarpıcı. Bu nedenle bitki örtüsü yavaş da olsa Antarktika’da yayılma eğilimini göstermeye devam edecek.”