ASGARİ ÜCRETLİLERİN BEKLEYİŞİ
Milyonlarca asgari ücretli ve özel sektör çalışanı, yeni yılda belirlenmesi beklenen maaş zammına odaklanmış durumda. Aralık ayında Asgari Ücret Tespit Komisyonu görüşmelerine başlayacak. Yıl sonuna yaklaşırken, asgari ücretle ilgili öngörüler kamuoyunun gündemine girmeye başladı. Asgari ücrete dair beklentiler şekilleniyor. Peki, işveren cephesinde asgari ücret konusunda beklentiler neler? Bu konu hakkında görüş bildiren Ekonomist Muhammet Bayram, “Asgari ücret şimdiden büyük bir merak konusu. Hem işçi hem işveren hem de özel sektördeki tüm çalışanlar asgari ücretin genel seviyesini merak ediyor” diyor.
ENFLASYONUN ETKİLERİ
Bayram, “Özellikle alım gücünün yılın ikinci yarısından sonra enflasyon karşısında zayıflaması, hem işverenleri hem de çalışanları oldukça zorladı” diye belirtiyor. Her ne kadar asgari ücrete zam yapılmasa da, yılın ikinci yarısında Temmuzda zam yapılmış ve bazı çalışanlara Ekim ayında da zam uygulanmıştı. Ancak zam almayan birçok kişi de bulunuyor. Bu nedenle, yıl sonu itibarıyla asgari ücretin genel seviyesi, özellikle enflasyon karşısında alım gücünü korumaya çalışanlar için büyük bir beklenti doğuruyor. Bayram, geçmişte Cumhurbaşkanı’nın verdiği taahhütler doğrultusunda, emekçilerin hiçbir zaman enflasyona ezdirilmediğini vurguluyor.
2024 BEKLENTİLERİ
Sıkı para politikası gereği, 2024 yılı ortasında asgari ücrete zam yapılmamasının, beklentiyi yıl sonuna taşıdığı ifade ediliyor. Bazı kesimler, hedeflenen enflasyona göre zam oranlarının %17,5 ya da işverenin beklentisine göre %25 olduğunu dile getiriyor. Ancak, çalışanların hedefi daha yüksek. Cumhurbaşkanı’nın, alım gücünü ezdirmemek adına en az enflasyon oranında bir artış yapılacağı belirtiliyor. Hedeflenen enflasyona göre zam yapılabilmesi için, enflasyonun tek haneye inmesi ve alım gücünün yıl boyunca korunması gerektiği vurgulanıyor.
KUVVETLİ ZAM TAHMİNLERİ
Son zamanlarda yıl sonu yapılacak oransal artışın %30 civarında olacağı dikkat çekiyor. Ancak nihai kararı Asgari Ücret Tespit Komisyonu verecek. Özel sektör beklentileri, devletin uyguladığı ekonomik politikalar ve vatandaşın talepleri göz önüne alındığında, en az %30 düzeyinde bir asgari ücret düzenlemesi olması mümkün. Yüzde otuzluk bir artış olursa net asgari ücret 22.103 TL’ye yükselecek; ayrıca önceden uygulanan vergi politikalarına göre bu tutar üzerinden vergi alınmayacak.
Bölgesel asgari ücretlerin uygulanabilirliği, vergi tarifesindeki dilimlerin artırılması ve alım gücünün yükseltilmesi gerekliliği de gündemde. Ücretlerin, bir ticaret erbabı gibi beyanname vererek daha az vergi ödeyebilmesine ve fiş toplayarak vergi iadesi almalarına olanak sağlaması gerektiği ifade ediliyor. Sonuç olarak, yıl sonunda tüm tarafların tatmin olacağı bir asgari ücret genel düzeyi belirlenebileceği düşünülüyor. Oransal zammın sınırlı olması durumunda bile, alım gücünü artırıcı diğer teşvik ve unsurların devreye alınması gerektiği savunuluyor.