TÜRKİYE’NİN SCHENGEN VİZESİ SORUNLARINA DİKKAT ÇEKİLDİ
Avrupa Parlamentosu (AP), Türk vatandaşlarının Schengen vizesi alırken karşılaştığı zorluklara dikkat çeken bir rapor yayımladı. AP Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor tarafından hazırlanan 27 sayfalık belgede, vize süreçlerini kolaylaştırmak adına üye ülkelere “kapasite artırma” çağrısı yapıldı. Vize serbestisi için Türkiye’nin yerine getirmesi gereken altı kriterin hala bulunduğuna vurgu yapıldı. Rapor, 6 Mayıs 2025’te AP’nin Strasbourg’daki merkezinde tartışılacak ve 7 Mayıs’ta oylanarak nihai halini alacak.
AP’nin, AB Komisyonu’nun yıllık ülke raporuna dayalı Türkiye Raporu’nda, Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvurularında “talepteki belirgin artış ve sistemin kötüye kullanılması korkusu” sebebiyle sorun yaşadığı aktarıldı. Raporda, bu durumdan “üzüntü duyulduğu” ifadesine yer verilerek, vizelere erişimin iyileştirilmesi için siyasi kararlılığın şart olduğu ifade edildi. Ayrıca, “Kalan teknik ve idari engellerin ele alınması için her iki tarafın da yoğun çaba göstermesi” istendi. AB ülkelerine yönelik ise “Bu konuya ayrılan kaynakları artırma” önerisi getirildi.
VİZE BAŞVURU VERİLERİ VE İLTİCA ENDİŞELERİ
AB’nin 2023 verilerine göre, Türkiye’den Schengen vizesi için 1 milyon 55 bin 885 başvuru yapıldı; bu başvurulardan 867 bin 646’sı onaylandı, ret oranı ise %16,1 oldu. 2022’de ise 778 bin 409 başvurudan 645 bin 842’si onaylanmış, ret oranı %15,7 olarak kaydedildi. BBC Türkçe’ye konuşan bir AB yetkilisi, 2023’te Schengen vizesi ile AB’ye giriş yaptıktan sonra 103 bin Türk vatandaşının iltica başvurusunda bulunduğunu ve “azımsanmayacak sayıda” kişinin Schengen Bölgesi’nden çıkış yapmadığını belirtti. Bu durum, AB’nin “sistemin kötüye kullanılması” endişesini arttırıyor.
VİZE KOLAYLIĞI İÇİN TÜRKİYE’DEN TEKLİF BEKLENİYOR
Raporda, ticari faaliyetler ve Erasmus öğrenci değişim programları gibi alanlarda vize kolaylığı sağlanmasına destek verildiği ifade edildi. Fakat, vize muafiyeti için Türkiye’nin 72 kriterden kalan altısını yerine getirmesi gerektiği yeniden belirtiliyor. Bu kriterler arasında terörle mücadele yasasında değişiklik, Europol ile operasyonel işbirliği anlaşması, yolsuzlukla mücadele önerilerinin uygulanması, kişisel verilerin korunması gibi düzenlemelerin AB standartlarına uyumu yer alıyor. AP, “Türkiye’nin vize serbestisi için gerekli ölçütleri karşılama yönünde hiçbir ilerleme kaydetmemiş olmasından derin üzüntü duyduğunu” ifade etti. Türk makamlarının bu kriterleri “ayrımcılık yapmaksızın” yerine getirmesi durumunda vize serbestisi sürecinin hızlı bir şekilde başlayabileceği kaydedildi.
TÜRKİYE’NİN İKİLİ TEMASLARI VE AB’NİN YANITI
Türkiye, vize sorununu çözmek için AB üyesi ülkelerle ikili temaslarını sürdürüyor. Ancak, bu çabaların sahada olumlu bir etkisi henüz gözlemlenemedi. Türk medyasında, bazı AB ülkelerinin “vize kapılarını kapattığı” iddiaları sıkça gündeme gelirken, AB Türkiye Delegasyonu 2 Mayıs 2025’te bu iddiaları yalanladı. Delegasyon, “Schengen konsoloslukları, salgın öncesi rakamları aşarak rekor sayıda vize başvurusunu işleme almaktadır” açıklamasında bulundu.
DİĞER VURGULAR: DEMOKRASİ VE İNSAN HAKLARI
Rapor, vize konusunun yanında Türkiye’deki insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü konularında da eleştiriler içermekte. AB’ye katılım kriterlerinin tartışmaya kapalı olduğu, mevcut şartlarda müzakerelere dönülmesinin imkansız olduğu belirtildi. Ancak Türkiye’nin stratejik ve jeopolitik önemine dikkat çekilerek, daha yakın ve dinamik bir ortaklık için adımlar atılması gerektiği ifade edildi. Raporda, “Katılım sürecinde kestirme yollar yoktur ve demokratik ilkeleri tartışmaktan kaçınılamaz” mesajı verildi.