RUSYA VE AZERBAYCAN ARASINDAKİ UÇAK KAZASINA İLİŞKİN YENİ BİLGİLER
Yeni bilgiler, 2024 yılında Rusya ve Azerbaycan arasında gerilim yaratan uçak kazasına dair Azerbaycan basınında yayımlandı. Azerbaycan’da yayın yapan Minval haber sitesi, Rus ordusunun 8243 sefer sayılı uçağa füze saldırısı düzenlemesi emri verdiğini ortaya koyan kanıtlar paylaşmıştı. 25 Aralık 2024 tarihinde gerçekleşen olayda 38 yolcu hayatını kaybetmiş, 29 kişi yaralanmıştı. Euronews’in aktardığına göre, bir ses kaydı ve bir mektup, Rusya silahlı kuvvetlerinin füze saldırısındaki rolünü gösteriyor. Bu durum, iki ülke arasında gerilimin arttığı bir dönemde Azerbaycan basınına yansıdı.
MEKTUPTAKİ İDDİALAR
Minval, uçak kazasına dair haberinde “içinde ifadelerin, ses kayıtlarının ve teknik ayrıntıların bulunduğu isimsiz bir mektup aldığını” ifade etti. Mektuptaki bilgilere göre, “o dönemde kullanılan iletişim ekipmanlarındaki teknik yetersizliklere” dikkat çekildi. İddialara göre, mektup, Rus hava savunma yetkilisi Dmitry Sergeyevich Paladichuk tarafından imzalanmış olan bir yazılı açıklamayı da içeriyor. Paladichuk, füze saldırısı emrini verirken, doğrudan Rusya Savunma Bakanlığı’nın emirleri doğrultusunda hareket ediyordu. Mektubun içerdiği bilgilere göre, Paladichuk, 24-25 Aralık tarihlerinde Grozni yakınlarında görevdeydi. Olay günü, yerel saatle 05.40’tan itibaren birimine “tam savaş hazırlığına geçme” emri verildi. Mektupta, “Mobil araçların az çekmesi ve işlevsel kablolu iletişimin eksik olması nedeniyle koordinasyon büyük ölçüde stabil olmayan mobil bağlantılara bağlıydı” denildi.
OLAYIN DETAYLARI
Mektup, olayla ilgili önemli bilgilere de yer verdi. “Saat 08.11’de potansiyel bir hedef tespit edildi ve radar kullanılarak takip edildi. Paladichuk’a telefonla bunu imha etmesi emri verildikten sonra nesneye iki füzenin ateşlendiği” rapor edildi. Yoğun sisin optik teyiti belirsizleştirmesine rağmen görev tamamlandı. Mektuba göre, “her iki füze de ateşlendiğinde hedefin koordinatları, hızları ve yönleri detaylı bir şekilde sağlanıyordu”. İlk füzenin hedefi kaçırdığı, ikinci füzenin ise bir şarapnelin uçağa çarpabileceği kadar yakınlarda patladığı belirtildi.
SES KAYITLARI VE AÇIKLAMALAR
Minval, “üç sesli mesaj”ın da mektuptaki iddiaları destekler nitelikte olduğunu öne sürdü. Ses kayıtları, operasyon emirlerinin verildiğini, iki füzenin ateşlendiğini ve patlama sonucunda şarapnelin uçağı vurduğunu gösteriyordu. Ses kaydında, Rusça bir sesin füze ateşlenmesi emrini verdiği, ardından bir ateşleme sekansının duyulduğu ve “Hedef kaçırıldı” diye bağırdığı duyuluyordu. Olayın yaşandığı gün Azerbaycan hükümet kaynakları, bir Rus füzesinin Grozni’deki drone faaliyeti sırasında uçağa ise ateşlendiğini belirtti. Füzenin uçağın yanında patladığını ve şarapnelin yolculara isabet ettiğini ifade ettiler. Hasar gören uçağa rağmen, Rusya’daki havalimanlarına iniş izni verilmediği, uçağın Hazar Denizi üzerinden Kazakistan’daki Aktau’ya doğru uçarken acil iniş yapmaya çalıştığı sırada düştüğü belirtildi.
AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANI’NIN AÇIKLAMALARI
Olay sonrası basına yansıyan haberlerde, uçağın Rusya’ya ait Pantsir-S1 sisteminden ateşlenen bir füze ile düşürüldüğü aktarıldı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, olayı “Rusya tarafından vuruldu” şeklinde açıkça ifade etti ve “Bunun kasıtlı olduğunu söylemiyoruz ama bu oldu” dedi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise 28 Aralık’ta Aliyev’den özür diledi ve olayı “trajik bir olay” olarak nitelendirdi. Ancak Putin, Rusya’nın olayla ilgili sorumluluğunu kabul ettiğine dair bir açıklamada bulunmadı.