Dün İran Meclisi’nin Hürmüz Boğazı’nı kapatma yetkisini İran Milli Güvenlik Konseyi’ne devretmesi sonrasında sosyal medyada “Hürmüz Boğazı kapanacak, petrol fiyatları 120 doları aşacak” iddiaları gündeme geldi. Bu iddialar, geçtiğimiz hafta ABD basınında çıkan haberlere dayandırılıyor. Ekonomistler, İran’ın boğazı kapatması veya mayın döşemesi halinde petrol fiyatlarının bu seviyelere ulaşabileceğini belirtmişti. Açıklamalar yapıldığında petrol fiyatları ortalama 68-70 dolar civarındayken, İsrail’in İran’ı vurmasıyla fiyatlar 80 dolara kadar yükseldi. Petrol fiyatlarının potansiyel artışıyla ilgili Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de konuştu. Şimşek, “Artan jeopolitik gerginliklerin ekonomimize etkilerini çok boyutlu olarak analiz ediyor ve muhtemel senaryoları detaylı olarak değerlendiriyoruz. Piyasalarda istikrarın ve ekonomimizde sağlıklı işleyişin sürdürülmesi için kurumlarımız güçlü bir eşgüdüm içinde gereken tedbirleri hızlı ve kararlı şekilde almaya hazırdır. Hürmüz Boğazı’nın kapanması durumunda senaryolar üzerinden ekonomimize yönelik yapılan spekülasyonlara lütfen itibar etmeyiniz. Programımızla ekonomimizin şoklara karşı direncini önemli ölçüde artırdık. Enflasyonla mücadelede kararlıyız, dezenflasyonun devamı için gerekli tüm adımları atmaya devam edeceğiz.” şeklinde açıklamalarda bulundu.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN STRATEJİK ÖNEMİ
Uzmanlar, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması halinde bunun hem bölgesel hem de küresel etkileri olabileceğini vurguluyor. Böyle bir karar, ABD’nin İran’a askeri müdahalede bulunmasını tetikleyebilir. Bahreyn’de konuşlu ABD Beşinci Filosu, bölgedeki ticari gemilerin güvenliğinden sorumlu. İran’ın petrol akışını engellemesi, son zamanlarda ilişkilerini normalleştirmeye çalışan Körfez Arap ülkeleriyle olan bağlantılarını olumsuz etkileyebilir. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını kınasa da, kendi enerji ihracatlarının tehdit altında olması durumunda Tahran’a karşı daha sert bir tutum alma baskısı hissedebilir. Ayrıca İran, boğazı kullanarak deniz yoluyla petrol ihracatı gerçekleştiriyor. Analistlere göre, bu durum Tahran açısından ekonomik olarak olumsuz sonuçlar doğurabilir. Reuters’a konuşan JP Morgan analistleri Natasha Kaneva, Prateek Kedia ve Lyuba Savinova, “İran ekonomisi, mal ve gemi geçişlerinin serbestliğine bağlı. Petrol ihracatının tamamı deniz yoluyla gerçekleşiyor. Hürmüz Boğazı’nı kapatmak, İran’ın en büyük müşterisi olan Çin ile ilişkilerini riske atar,” değerlendirmesini yaptı.