Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi, Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde 27 Ekim tarihinde yaşanan 6,1 büyüklüğündeki depremde başarıyla sonuçlanan bir test gerçekleştirdi. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, denenen yeni sistemin İstanbul’da deprem dalgaları hissedilmeden 37 saniye önce uyarı verdiğini duyurdu.
ERKEN UYARI SİSTEMİ BAŞARILI TESTLER GEÇİRDİ
Prof. Dr. Özel, Kandilli Rasathanesi’nin Marmara ve Batı Anadolu’da geliştirdiği yeni erken uyarı sisteminin son 3,5 aydır test edildiğini ifade etti. Sistemin halen test aşamasında olduğunu vurgulayan Özel, “Kandilli Rasathanesi’nin çalıştırdığı istasyonlardan alınan verilerle öncelikle Marmara Bölgesi için bir erken uyarı sistemi geliştirdik. İstanbul ve çevresindeki şehirler test alanı olarak seçildi. Şu anda sistem, yaklaşık 2 bin aboneyle sınırlı bir grupta test ediliyor. Erken uyarı sistemi, Sındırgı depreminde başarılı bir şekilde çalıştı. İstanbul, merkez üssüne yaklaşık 210 kilometre mesafede yer alıyor ve sarsıntı hissedilmeden 37 saniye önce uyarı sinyali gönderdi. Şu anda sistemi belirli kullanıcı gruplarıyla test etmeye devam ediyoruz ve istasyon altyapımızı bu kapsamda yenileyerek daha etkin hale getirmeye çalışıyoruz.” dedi.
SİSTEM MODERNİZASYONLA HIZLANACAK
Prof. Dr. Özel, istasyon sayısı arttıkça ve modernizasyonlar tamamlandıkça sistemin daha hızlı tepki verebileceğini belirtti. “Böylece vatandaşlar ve kurumlar önlem almak için daha fazla zamana sahip olacak. Amacımız istasyon ağını genişleterek ve altyapıyı yenileyerek sistemi Türkiye genelinde etkin bir biçimde çalıştırmaktır.” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Marmara Denizi’nde Kandilli Rasathanesi’nin Japon araştırmacılarla birlikte kurduğu dokuz deniz tabanı sismometresinin (OBS sistemi) küçük depremleri ve bölgedeki stres dağılımını izlemek üzere kullanıldığını da kaydetti.
MARMARA DENİZİ’NDE TSUNAMİ RİSKİ
Özel, Türkiye’nin 8 bin 300 kilometrelik kıyı şeridinde tsunami erken uyarı çalışmalarının devam ettiğini aktardı. 2012 yılından bu yana 5,5 büyüklüğünün üzerindeki depremler sonrası bilgi mesajları yayımladıklarını belirten Özel, “Marmara Denizi kapalı bir havza olduğu için büyük dalgalar beklenmez ama 30 santimetrelik bir su yükselmesi bile hasar yaratabilir.” dedi.
FAYLAR ARASINDAKİ FARKLI MEKANİZMALAR
Tekirdağ’da yaptığı açıklamalarda Prof. Dr. Özel, Ege Bölgesi’ndeki depremlerin farklı tektonik sistemler içinde meydana geldiğini belirterek, Sındırgı, Simav, Kütahya ve Balıkesir faylarının Marmara’daki sistemlerle benzerlik taşımadığını ifade etti. “Aralarındaki kilometre farkı az olsa da mekanizmaları farklıdır. Sındırgı segmenti, Türkiye Fay Haritası’na göre yaklaşık 36 kilometre uzunluğa sahip bir bölgeyi temsil ediyor.” dedi. Simav ve Sındırgı fay zonlarının bağımsız iki sismik kaynağı olduğunu fakat benzer tektonik rejimlerden etkilendiğini söyledi. Özel, Simav’daki gerilimin Sındırgı segmentindeki depremin zamanlamasını etkilemiş olabileceğini ancak iki fay arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığını belirtti.
GANOS FAYI İLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME
Prof. Dr. Özel, Tekirdağ yakınlarındaki Ganos Fayı hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu. “Marmara’nın batısındaki Ganos Fayı, Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun en batı ucundaki en kritik segmentlerden biridir. Bu fay kısa vadede yeniden kırılma potansiyeli düşük görünüyor; ancak Gaziköy’de kurduğumuz derin kuyu ve yüzey istasyonlarıyla bölgedeki hareketleri yakından izliyoruz. Fay yeniden kırıldığında, Şarköy, Mürefte, Ganos ve Gaziköy doğrudan etkilenebilir.” ifadelerini kullandı.