KIDEM TAZMİNATI MİKTARINDA ÖNEMLİ ARTIŞ BEKLENİYOR
Türkiye’de çalışan milyonlarca kişinin işten ayrılırken alabileceği kıdem tazminatında önemli bir artış yaşanacak. Memur maaşlarına Temmuz ayında yapılacak zam oranına bağlı olarak belirlenen kıdem tazminatı tavanı, uzman tahminlerine göre 54.073 TL’ye çıkacak.
MEVCUT TAVAN MİKTARI
Halihazırda uygulanan kıdem tazminatı tavan tutarı, 46.655 TL 43 kuruş olarak belirlenmiş durumda. Bu miktar, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın genelgesi doğrultusunda her yıl iki kez güncelleniyor. Güncellemeler, memur maaş artışlarına bağlı olarak Ocak ve Temmuz aylarında yapılıyor. Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz’a göre, Temmuz ayında memur maaşlarına yaklaşık %15,90 oranında bir artış bekleniyor. Bu artışın %10,37’si enflasyon farkından, geri kalanı ise toplu sözleşme zammından kaynaklanacak.
TAVAN MİKTARININ HESAPLAMA YÖNTEMİ
Kıdem tazminatı tavanı, yasal düzenlemelere dayanarak şöyle belirleniyor: Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek devlet memuruna, T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri çerçevesinde bir yıl için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi miktarı esas alınıyor. Hesaplamada taban olarak asgari ücret (26.005,50 TL) kullanılırken, tavan rakam memur maaş katsayısına göre belirleniyor. Yeni dönemde bu hesaplamanın sonucu 54.073 TL civarında bir tavan tutarı gösteriyor.
ÇALIŞANLAR İÇİN AVANTAJLI DÖNEM
İşten ayrılmayı düşünen çalışanlar için Temmuz ayından sonraki dönem daha avantajlı görünüyor. Mevcut tavan olan 46.655 TL ile tahmini tavan olan 54.073 TL arasında her çalışma yılı için 7.418 TL fark ortaya çıkıyor. Örnek hesaplamalar şu şekilde: 10 yıl çalışan bir personel, 74.182 TL daha fazla kıdem tazminatı alabilecekken, 20 yıl çalışan bir kişi 148.364 TL daha fazla tazminat elde edebiliyor.
KIDEM TAZMİNATI ALMA ŞARTLARI
Kıdem tazminatından faydalanmak için belirli koşullar sağlanması gerekiyor. Bu şartlar arasında; minimum 1 yıl çalışma süresi, işverenin haksız feshi, işçinin haklı gerekçelerle ayrılması, evlilik nedeniyle ayrılma, askerlik hizmeti ve ölüm durumu yer alıyor. Emeklilik durumları ise bölgelere göre değişiklik gösteriyor; 1999 öncesi işe girenlerin 15 yıl ve 3.600 prim günü, 1999 sonrası için 25 yıl ve 4.500 prim günü veya 7.000 prim günü, 2008 sonrası içinse 4.600-5.400 prim günü arasında olması gerekiyor.
VERGİ DURUMU
Kıdem tazminatı ödemelerinden sadece binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılıyor. Kıdem tazminatları, brüt maaşlar üzerinden hesaplanıyor ve net miktar bu kesinti sonrası belirleniyor. Sosyal güvenlik uzmanları, yüksek kıdem tazminatı beklentisi olan çalışanların Temmuz ayından sonraki dönemde işten ayrılmalarının daha avantajlı olacağını belirtiyor. Ancak her durumun kendine özgü koşulları olduğu unutulmamalı ve işten ayrılma kararında yalnızca maddi unsurlara değil, kariyer planlaması gibi diğer faktörlere de dikkat edilmesi öneriliyor.