VOLGA ALMANLARINDAN KALMA TARİHİ EV RESTORE EDİLMESİNE BEKLİYOR
Çarlık Rusya döneminde Volga Almanlarından Pfeiffer isimli dini lider tarafından Kars’ta inşa edilen 114 yıllık ev, restore edilmek için bekliyor. Türkiye’de eşsiz olan evin tadilatını isteyen Mehmet Tekel (74), “Dedemden kalma Kars’taki tek Alman evi restore edilmezse kullanılmaz hale gelecek. İkinci derece sit alanı olarak kayıtlara geçmiş olan evimin sıvaları gün geçtikçe dökülüyor. Resim, İncil ve Zebur’dan yazılı ayetler de tahrip oluyor. Bazı yerlerinde çökme var. Bana, ‘Resimlere dokunmadan tadilatını’ yapabilirsiniz, diyorlar. Buna gücüm yetmez. Devlet büyüklerimden yardım bekliyorum” dedi. Paşaçayırı Mahallesi Rauf Denktaş Caddesi’nde bulunan 2 oda ve 1 antreden oluşan bahçeli Alman evi, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
EVİN TARİHİ ÖNEMİ VE MEVCUT DURUMU
Tarihi evde eşi ile yaşayan ve 1 çocuk babası olan Mehmet Tekel, 9 Aralık 2010’da evin dış cephesinin, Almanya Büyükelçisi Dr. Eckar Cuntz ile Erzurum Fahri Konsolosu Dr. Yılmaz Kuşkay’ın katılımıyla yapıldığını açıkladı. Yıllara direnmeye çalışan bu evin artık dayanacak gücünün kalmadığını belirten emekli teknisyen ve Kars Asılsız Ermeni İddialarıyla Mücadele Derneği Başkanı Tekel, “Bu taşınmaz Birinci Dünya Savaşı sonrası Ruslar tarafından Kars’a yerleştirilen Almanlardan kalma. Mimari açıdan tarihi özellikler taşıyan bu ev, Türkiye’nin doğusuna ait seyahat raporlarında ve gezi kılavuzlarında yer alarak yerli ve yabancı turistler için ilgi çekici bir yer olarak bilinmektedir. Taşınmazın giriş kapısı ile dört pencere üzerinde İncil ve Zebur’dan alıntılar, duvarlarında ise yağlı boya tabloları mevcut. Dedem ve babamdan bana miras kalan bu tarihi yapıyı kendi imkanlarımla korumaya çalışıyorum” şeklinde ifade etti.
KORUMA GEREKEN BİR KONUDUR
Evinin Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 12 Aralık 2018 tarihinde 2. grup koruma altına alındığını belirten Tekel, “Kuzey cephe duvarında 8-10 santim çökme, üç duvarın zemininden 60-70 santim yükseklikte, tavana yakın bölgelerde ise 20-30 santim dökülme ve kabarma mevcut durumda. Emekli ve sabit gelirli biri olarak eşimle birlikte bu evde yaşıyoruz. Hasarı ilgililere bildirsem de hiçbir işlem yapılmadı. Mağduriyetim göz önüne alınarak taşınmazın iç durumunun incelenip kusurun giderilmesini istiyorum” dedi.
DEVLET YARDIMI BEKLENİYOR
Mehmet Tekel, CİMER’e yaptığı başvuruda gelen cevabı aktardı: “Mülk sahibince hazırlanacak proje kurula iletildiğinde değerlendirilmeye alınarak uygun bir şekilde muhafaza edilmesi mülk sahibince restorasyon uygulamasının yapılması gerekmektedir.” Tekel, bu süreci yürütecek gücünün olmadığını ve işi yapacak yetkin kişileri bulmanın zorluğundan bahsetti. “Bu evi ancak devletimizin yetkili kurumları onarabilir. Yapılması gereken sadece resimlerin ve yazıların bulunduğu odayı restore etmektir. Türkiye’de eşi ve benzeri olmayan bu evin yıkılmaması için ilgili kurumların yardımını bekliyorum” dedi.