DEÜ Bilim Kafe Sohbetleri çerçevesinde “Deprem ve İzmir” konulu bir etkinlik gerçekleştirildi. Etkinlikte söz alan DEÜ Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, “Türkiye’de 1975-1999 yılları arasında yapılan binalar zemini tanımadan inşa edildi. Deprem anında bu dönemde inşa edilen binalar hasar görüyor hatta yıkılıyor. Günümüzde mevcut yapı stoku depreme dayanıklı değil. Çünkü binaların çoğu 1999’dan önce inşa edilmiş. Şu an kentsel dönüşüm süreci gündemde, başlangıçta gecekondu dönüşümü önemliyken, 2020’li yıllarda kentsel dönüşümün doğal afet merkezli olması gerektiği ortaya koyuluyor” ifadelerini kullandı.
150 OLAN FAY SAYISI 485’E ÇIKTI
Prof. Dr. Sözbilir, son 21 yılda yeni fayların oluştuğunu belirterek, “1992’de Türkiye’de 150 fay mevcutken, bu sayı 2013’te 485’e ulaştı. Yaklaşık 2025 yılı itibarıyla, 10 yıllık süreçte fay sayımız arttı. Bu nedenle fay haritası güncelleniyor ve yıl sonunda açıklamayı planlıyoruz. ‘Türkiye’de deprem tehlikesi hangi seviyeye ulaştı?’ sorusu yeniden gündeme gelecek” dedi. Ayrıca DEÜ’nün İzmir Büyükşehir Belediyesi ile birlikte “Deprem Master Planı” gerçekleştirdiğini belirten Prof. Dr. Sözbilir, “Deprem olmadan önce hangi binaların sağlam olmadığını bilmemiz gerekiyor, yalnızca bu şekilde önlem alabiliriz. İzmir’de ilk Deprem Master Planı 25 yıl önce hazırlandı, son 20 yılın yapıları orada yer almıyor ve yenilenmesi gerekiyor” şeklinde konuştu.
İZMİR’DE YAPI STOKUNUN YÜZDE 60’I DEPREME DAYANIKSIZ
Prof. Dr. Sözbilir, İzmir’deki yapı stokunun yüzde 60’ının depreme dayanıklı olmadığını vurguladı. “Bornova, Karşıyaka, Seferihisar ve Balçova’da mikrobölgeleme ve yapı envanteri çalışmaları gerçekleştiriliyor. Türkiye genelinde ise yaklaşık yüzde 60 oranında depreme dayanıklı olmayan yapılara sahibiz. İzmir’de 17 aktif fay var, ayrıca 4 ispatlanmamış fayı da dahil edersek kara kısmında 21 fay mevcuttur. Deniz alanında da benzer sayıda fay bulunmaktadır. Faylar ölebilir, ancak ölü faylar yeniden canlanma potansiyeline sahiptir” dedi.
İZMİR’İN FAYLARI TEMBEL
Sındırgı’da 10 Ağustos’ta meydana gelen 6.1 büyüklüğündeki depremden sonra artçı depremlerin de büyüdüğüne dikkat çeken Prof. Dr. Sözbilir, “Dağ içindeki bazı faylar broke oldu. Ancak Sındırgı fayının kırılmadı. Arazi çalışmaları, dağların ölü faylarla dolduğunu gösteriyor. İkinci bir deprem olduğunda, yaptığımız çalışmalar Sındırgı’da bir deprem daha olma riskinin bulunduğunu ortaya koyuyor. Bu bölge afete maruz bölge olarak ilan edildi, devlet müdahale etti. İlk deprem sonrası hasarlı evler boşaltıldı, ama ikinci depremde ölüm olmadı. Amaç riskin azaltılması” şeklinde konuştu.
SINDIRGI’DA ARTÇILAR 20 BİNİ AŞTI
Sındırgı’daki depremlerde fayın yeryüzüne kadar ulaştığını belirten Prof. Dr. Sözbilir, “Fay yeraltında kalırsa sorun yok, fakat yeryüzünü parçaladığı zaman kayıplar başlıyor. Sındırgı’da meydana gelen artçı depremlerin sayısı 20 bini aşmış durumda. Son 3-4 gündür bir durağanlık mevcut; bu durum fayın stres biriktirdiğini ve gerilimin arttığını gösteriyor” dedi. Türkiye’de, çeşitli bölgelerde 30’a yakın deprem üretme potansiyeli bulunan fay olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Sözbilir, “Marmara bölgesi ile birlikte 29 yer mevcut, bunlardan biri de İzmir. İzmir’in fayları ise tembel faylar. Bu uzun sürede stres biriktiren faylar, gelecekte deprem üretme olasılıkları ile ilgili bir şans oluşturuyor” diye ekledi.
BÜTÜN KÖRFEZ, İZMİR FAYI ÜZERİNDE
İzmir için en riskli fayın İzmir fayı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sözbilir, “Can kaybı en çok bu fay yüzünden yaşanabilir. Güzelbahçe, Balçova, Narlıdere, Konak, Altındağ, Pınarbaşı, kuzeye doğru uzanıyor. Bütün körfez o fayın etkisi altındadır. İzmir fayı devreye girerse, en az 25-30 bin can kaybı yaşanabilir. Ancak İzmir fayı, yakın zamanda kırılma riski taşımıyor, çünkü son depremini 1688 yılında yaşadı. Dolayısıyla bu fayın yakın gelecekte büyük bir deprem üretme ihtimali düşük. Tuzla fayı ise risk taşıyor ve 7.2 şiddetine ulaşabilir, en tehlikeli fay Tuzla. Seferihisar fayı son 3 bin yıldır deprem üretmiyor, Gülbahçe fayı ise 1289’daki depremin ardından 1000 yıl geçmiştir” ifadelerini kullandı.
İZMİR’DE 12 DEPREM UYARI İSTASYONU KURULACAK
Prof. Dr. Sözbilir, İzmir’deki tüm EVKA’ların sağlam olduğunu vurguladı ve “İzmir’de 1-2 ay içinde 12 deprem uyarı istasyonu kuracağız” bilgisini paylaştı.