ÇAYÖNÜ TEPESİ’NDEKİ KAZILAR DEVAM EDİYOR
Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde bulunan Çayönü Tepesi, dünya uygarlık tarihinin en kritik merkezlerinden biri. Burada gerçekleştirilen arkeolojik kazılar, 1964 yılından beri devam ediyor. Göçebelikten yerleşik hayata geçişin ve avcılıktan tarıma geçişin izlerinin bulunduğu alanda bu yıl önemli keşifler yapıldı.
6 YENİ MEZAR BULUNDU
Çanakkale Uygulamalı Bilimler Fakültesi Müzecilik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığındaki kazı ekibi, bu yıl 5’i MÖ 5 bin, 1’i ise MÖ 11 bin yıl öncesine ait 6 mezar keşfetti. Sarıaltun, mayıs ayında başlayan kazı sezonunda birçok buluntunun ortaya çıktığını ve “Bu yıl ilk Tunç Çağı’na ait mezarlar bulduk. Çayönü halkının Neolitik dönemden Tunç Çağı’nın başlarına kadar burayı yaşam alanı olarak kullandığını gösteren çok sayıda veri elde ettik.” dedi.
MEZARLARDAKİ HEDİYELER VE RİTÜELLER
Sarıaltun, bulunan mezarlardan ikisinin basit gömü olduğunu vurguladı. “Bunlarda mezar hediyesi yoktu. Bir küp mezar yüzeye yakın olduğu için tahrip olmuştu. Ancak sandık tipi mezarlarda yoğun buluntular mevcut. Bireylerin yanına kap-kacaklar hediye olarak bırakılmış. Ayrıca sadece hediye gömülen çukurlar da tespit ettik.” ifadelerini kullandı.
11 BİN YIL ÖNCESİNE AİT BULGULAR
Bu yılki en dikkat çekici bulgunun Neolitik döneme ait 11 bin yıllık bir mezar olduğunu belirten Sarıaltun, “Bu buluntular sayesinde topluluğun nasıl yaşadığını, neyle beslendiğini ve hangi hastalıklarla mücadele ettiğini daha iyi anlayabileceğiz.” şeklinde konuştu.
ANTROPOLOJİK ARAŞTIRMALAR DEVAM EDİYOR
Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü’nden Ömür Dilek Erdal, kazılara destek verdiklerini ve 6 mezarın gün yüzüne çıkarıldığını kaydetti. “Bunlardan biri Neolitik, diğerleri ise Erken Tunç Çağı mezarları. Erken Tunç Çağı’nda mezarlar taş sanduka şeklinde yapılıyor, üzeri blok taşlarla kapatılıyordu. Bireyler yan yatırılarak gömülüyor, yanına hediyeler bırakılıyordu.” dedi.
ÇAYÖNÜ’NÜN TARİHİ ÖNEMİ
Erdal, şimdiye kadar bölgede 600’den fazla iskelet bulunduğunu ifade ederek DNA ve antropolojik analizlerin sürdüğünü belirtti. Elde edilen ilk sonuçların, Neolitik dönem insanlarının Mezopotamya, İran, Irak ve Kafkasya ile temas halinde olduğunu ve burada heterojen bir kültür geliştirdiklerini gösterdiğini aktardı. “Bu insanlar tarımcıydı, ağır işler yapıyorlardı ve kültürlerini Tunç Çağı’na taşıyarak Anadolu’ya aktardılar. Çayönü, bu yönüyle son derece önemli bir merkez.” şeklinde sözlerini tamamladı.