Merkez Bankası, alışılmışın dışına çıkarak, dolarda ilk defa hafta sonunda önemli bir operasyona imza attı.
Küresel piyasalardaki gelişmeleri dikkate alan Merkez Bankası, finansal istikrara katkı amacıyla yabancı para zorunlu karşılık oranlarını artırırken, döviz likiditesini desteklemek için de rezerv opsiyon katsayılarını değiştirdi.
ABD Merkez Bankası’nın faiz artırım sinyalinin güçlenmesi ve Euro Bölgesi’nde resesyon endişelerinin artmasıya birlikte son dönemde gelişmekte olan ülke para birimlerinde yaşanan düşüşün Türkiye’ye sıçramasını önlemeyi amaçlayan bu karar, aynı zamanda bankaların kısa vadeli dış borçlanmalarını da azatmayı hedefliyor.
REZERVE 3.2 MİLYAR $ KATKI
Sabah’ın bu haberine göre Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamada, 1 yıla kadar vadeli yabancı para mevduat veya katılım fonu dışı yükümlülükler için zorunlu karşılık oranının yüzde 13’ten yüzde 18’e çıkarıldığı belirtilirken, söz konusu oranın 2 yıla kadar vade için yüzde 11’den 13’e yükseltildiği kaydedildi. Yabancı para mevduat veya katılım fonu dışı yükümlülükler için zorunlu karşılık oranının 3 yıla kadar yüzde 8, 5 yıla kadar yüzde 7 olarak belirlendiği aktarılan açıklamada, bu oranın 5 yıldan uzun vadeler için yüzde 6 olmasının kararlaştırıldığı belirtildi. Açıklamada yabancı para zorunlu karşılık oranlarındaki artışla Merkez Bankası’nın döviz rezervlerine yaklaşık 3.2 milyar dolarlık katkı sağlanacağına işaret edilerek, “Halen yüzde 11.7 olan yabancı para ortalama karşılık oranı yüzde 12.8 seviyesine yükselecek” denildi.
LİKİDİTE DESTEĞİ SAĞLANDI
Merkez Bankası ayrıca, rezerv opsiyonu mekanizmasının otomatik dengeleyici özelliğinin güçlendirilmesi amacıyla, rezerv opsiyonu dilimlerinde ve katsayılarında, zorunlu karşılık oranlarındaki uyarlamalar sonucunda ihtiyaç duyulan döviz likiditesini de önemli ölçüde karşılayacak şekilde teknik ayarlamalar yaptı. TL zorunlu karşılıkların döviz cinsinden tesis edilmesi imkânı uygulamasında dilim sayısı artırılarak rezerv opsiyonu katsayıları değiştirildi. Mevcut imkân dahilinde TL zorunlu karşılıklar için 33 milyar dolar tutuluyor. İmkânın aynı oranda kullanılması halinde, yapılan değişiklik sonucunda Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinden yaklaşık 2.4 milyar dolar serbest kalacak.
BANKALARA YURTDIŞI FRENİ
Merkez Bankası’nın bu operasyonu hafta sonu yapmasını ‘sürpriz’ olarak değerlendiren Burgan Yatırım Başekonomisti Haluk Bürümcekçi, “Bu karar, makro açıdan kredi koşullarını sıkılaştırıcı bir karar. Bankaların yurtdışından borçlanarak içeriye kredi açmasını yavaşlatıcı etkisi olabilir. Merkez Bankası ayrıca,vadelerin uzamasını da teşvik ediyor. Döviz likiditesinde, rezerv opsiyon mekanizmasındaki teknik ayarlamar nedeniyle değişiklik olmaz” dedi. Bürümcekçi, kararın bankaların kısa vadeli dış borçlanmasına yönelik tedbir amaçlı olduğunu da sözlerine ekledi.