Avrupa Birliği dışındaki ülkelerin vatandaşları, yakında Schengen bölgesine girişte pasaport kontrolü yerine yüz tanıma ve parmak iziyle kimlik doğrulaması gerçekleştirecek. AB’nin yeni Giriş/Çıkış Sistemi, 12 Ekim Pazar günü itibarıyla faaliyete geçecek ve Schengen bölgesindeki 29 ülke tarafından uygulanacak. Sistemin 10 Nisan 2026’da tamamen devreye girmesi bekleniyor. Böylece Türkiye dahil birçok ülke vatandaşı, Avrupa seyahatlerinde sınır geçişlerini dijital olarak gerçekleştirecek. EES, Avrupa Birliği’nin dış sınır güvenliğini artırmayı ve sahte kimliklerle gerçekleştirilen girişleri azaltmayı hedefliyor.
GÜVENLİK VE HIZ
AB Göç ve Entegrasyon Bakanı Kaare Dybvad Bek, yeni sistemin sınır güvenliğini artıracağını ve geçiş işlemlerini hızlandıracağını ifade etti. Frontex Sözcüsü Chris Borowski ise yolcuların bekleme sürelerini azaltma amacıyla bir mobil uygulama geliştirildiğini açıkladı. İlk etapta Yunanistan, İtalya, İsveç, Portekiz ve Macaristan bu uygulamayı kullanacak ülkeler arasında yer alacak. Yeni sistem kapsamında AB dışındaki yolcular, havaalanı, tren istasyonu veya kara sınır kapılarında bulunan dijital ekranlar aracılığıyla kimlik ve biyometrik bilgilerini kaydedecek. Pasaport verilerine ek olarak yüz tanıma ve parmak izi bilgileri sisteme yüklenecek.12 yaşın altındaki çocuklardan parmak izi alınmayacak.
VERİ SAKLAMA SÜRESİ
Toplanan veriler 3 yıl boyunca saklanacak; vize süresini aşan yolcuların bilgileri ise 5 yıl süreyle sistemde kalacak. Böylece, AB’ye giriş yapan herkes için pasaport kontrolü neredeyse tarih olacak. Yüz taraması, Avrupa uçağına binmek için yeterli hale gelecek. EES, AB vatandaşı olmayan kişilerin Schengen bölgesine giriş ve çıkışlarını dijital ortamda kaydedecek. Uygulama, 25 AB üyesi ülke ile dört AB dışı ülkenin dahil olduğu Schengen bölgesinde kısa süreli seyahat eden tüm yolcuları kapsayacak. ABD, Kanada, Avustralya ve Birleşik Krallık vatandaşları gibi kısa süreli vizeden muaf kişiler de sisteme dahil edilecek. Ancak İrlanda, Güney Kıbrıs, AB’de ikamet izni olanlar ve belirli özel statüdeki kişiler uygulamadan muaf tutulacak.
SİSTEMİN ETKİLERİ
Sığınmacılar açısından sistemin başlangıçta doğrudan bir etkisinin olması beklenmiyor; çünkü onların verileri halihazırda Eurodac adlı ayrı bir veri tabanında saklanıyor. Ancak uzmanlar, EES’in ilerleyen süreçte sığınmacı girişlerini dolaylı olarak zorlaştırabileceği konusunda uyarıyor. 2026 yılında, EES’e ek olarak Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi (ETIAS) adıyla yeni bir dijital izin programı devreye girecek. Bu sistemle, AB’ye kısa süreli ziyaretler gerçekleştirecek ülkelerin vatandaşları, Avrupa’ya giriş öncesinde çevrimiçi onay alarak seyahat edebilecek.