EMTİA PİYASALARINDA YATIRIMCI ODAK DEĞİŞİYOR
Emtia piyasalarında yatırımcıların ilgisi, gelecek hafta açıklanacak Fed faiz kararı ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın yapacağı açıklamalar üzerine yoğunlaşırken, aynı zamanda ABD ve Çin kaynaklı makroekonomik verilerin de etkisi devam ediyor. ABD’de açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri, Ağustos ayında aylık yüzde 0,4’lük artışla beklentilerin üzerinde, yıllık bazda ise yüzde 2,9 ile öngörülerle uyum içinde bir yükselişe işaret etti. Bu durum, yıllık enflasyonun ocaktan bu yana en yüksek seviyeye ulaşmasıyla sonuçlandı. Enerji ve gıda hariç çekirdek TÜFE ise Ağustos ayında, Temmuz ayıyla aynı seviyede, aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,1 oranında artış gösterdi. Ayrıca, haftalık işsizlik maaşı başvurularının 263 bine yükselmesi, Ekim 2021’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşarak dikkat çekti. Analistler, zayıf istihdam verileri ve güçlü enflasyon görünümünün, yatırımcıların Fed’in 17 Eylül’de faiz indirimine gideceği yönünde büyük oranda ikna olduğunu belirtiyor. Para piyasası fiyatlamalarında, Fed’in gelecek toplantısında 25 baz puan faiz indirimine kesin gözüyle bakılıyor ve yıl sonuna kadar toplamda 3 indirim beklentisi bulunuyor. Bunun yanı sıra, ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed’e yönelik faiz indirimini teşvik etme çabaları sürerken, IMF Sözcüsü Julie Kozack, istihdamda gözlemlenen aşağı yönlü risklerin dikkate alınmasıyla Fed’in politika faizini düşürmesi için bir alan bulunduğunu bildirdi.
ÇİN İHRACATINDA DÜŞÜŞ
Çin tarafından gelen verilerde ise Ağustos ayında ihracat artışının yüzde 4,4 ile son altı ayın en düşük oranına gerilediği kaydedildi. Bu durum, ABD ile yapılan geçici tarife anlaşmasının etkisinin azaldığını gösteriyor. Çin’in ABD’ye ihracatının yıllık bazda yüzde 33 oranında düştüğü görülürken, Asya ve Latin Amerika pazarlarına artan satışlar bu düşüşü bir nebze dengeledi. Diğer bir taraftan, Almanya’nın Temmuz ayı ihracatı, ABD’nin devreye aldığı yeni yüzde 15’lik tarifelerin yaratmış olduğu baskı ile beklenenden daha düşük olarak yüzde 0,6 geriledi ve özellikle ABD’ye olan ihracatta aylık yüzde 7,9´luk bir azalma yaşandı. Ek olarak, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, “Küresel Büyüme Tahminleri Yukarı Yönlü Revize Edildi Ancak ABD Ekonomisi Yavaşlıyor” başlıklı Eylül ayı Küresel Ekonomik Görünüm Raporu’nu yayımladı. Raporda, küresel ekonomik büyüme tahminlerinin 2025’in ikinci çeyreğinde gelen verilerin iyi olması sayesinde yukarı yönlü revize edildiği belirtildi. Dünya ekonomisinde bu yıl önemli bir yavaşlama beklenirken, geçen yıl yüzde 2,9 olan küresel büyüme hızının bu yıl yüzde 2,4’e ve gelecek yıl yüzde 2,3’e gerilemesi bekleniyor. Ayrıca, dünya ekonomisinin 2027’de yüzde 2,6 büyümesi öngörülüyor. Euro Bölgesi’nde Avrupa Merkez Bankası (ECB) ise 11 Eylül’de politika faizini yüzde 2 seviyesinde tutarak bölgedeki enflasyon ve büyüme konusundaki görece iyimser duruşunu sergiledi.
JEOPOLİTİK RİSKLER VE PETROL FİYATLARI
Tamamlanan hafta boyunca jeopolitik riskler ve ticaret politikalarındaki gelişmeler, emtia piyasalarını bir hayli etkilemeyi sürdürdü. ABD, Rus petrolünü satın alan Çin ve Hindistan’a karşı G7 ve AB’ye tarifeler aracılığıyla baskının artırılması çağrısında bulundu; bunun yanında OPEC+ cephesi de piyasa payını koruma amacıyla sınırlı üretim artışlarına yöneldi. Bu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,06 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0,2’lik bir azalışla 97,6’ya geriledi. Üstelik, amiral gemisi olarak bilinen 10 yıllık tahvil faizi, perşembe günü Fed’in politika alanının genişlemesi nedeniyle 7 Nisan’dan bu yana ilk kez yüzde 4 seviyesinin altına inerek 3,99 seviyesini gördü.
DEĞERLİ METALLERDE REKOR
Değerli metaller, ABD’deki iş gücü piyasa verilerinin soğuduğunu ve enflasyonun kısmen yüksek seyrettiğini göstermesiyle birlikte, Fed’in faiz indirimlerine yönelik beklentilerin artmasıyla değer kazanmaya devam etti. Altın, ons fiyatında 3,674.48 dolara çıkarak yeni rekorunu tazeledi. Haftayı ise 3,643 dolardan kapattı. ANZ Group, yıl sonu altın fiyat tahminini ons başına 3,800 dolara yükseltti. Kuruluş, külçe altına olan güçlü yatırım talebini dikkate alarak, fiyatların önümüzdeki yılın Haziran ayına kadar 4,000 dolara ulaşabileceğini öngördü. Artan faiz indirimleri beklentileriyle birlikte değer kazanan gümüş ise ons fiyatında 42,3 dolara ulaşarak son 14 yılın en yüksek seviyesine ulaştı ve haftayı 42,18 dolardan tamamladı. Değerli metallerde, ons bazında fiyat artışları yüzde 2,9 gümüşte, yüzde 3,3 platin ve yüzde 1,6 altında gerçekleşirken, paladyumda yüzde 2,7 değer kazandı. Fed’in faiz indirim beklentileriyle ve doların gerilemesinin de etkisiyle baz metaller hafta boyunca pozitif bir seyir izledi. Tezgah üstü piyasada, bu hafta nikelde yüzde 0,7, bakırda yüzde 2,4, çinkoda yüzde 3, kurşunda yüzde 1,6 ve alüminyumda yüzde 3,6 artış görüldü.
PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ
Petrol fiyatları, OPEC ve OPEC dışı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun sınırlı üretim artışları ve jeopolitik risklerin etkisiyle artış göstermeye devam etti. OPEC+, ekim ayından itibaren üretimi artırma planları olduğunu belirtse de açıklanan miktar, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Öte yandan, İsrail ordusunun Orta Doğu’daki askeri operasyonlarını genişletmesi ve bu süreçte Rus ham petrolüne yönelik ilave yaptırım olasılığının tekrar gündeme gelmesi fiyatları destekledi. Goldman Sachs, Amerika’daki arz artışlarının Rusya’nın not indirimi ve küresel talep görünümünden daha ağır basarak 2026’da petrol fazlası olacağı yönünde öngörülerde bulundu. Bu gelişmeler neticesinde Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,8 artarken, New York Ticaret Borsası’ndaki doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 3,5 değer kaybetti.
TARIM EMTİALARI KARMAŞIK SEYREDİYOR
Tarım emtia piyasalarında, arz ve talep sinyallerinin etkisiyle karmaşık bir seyir gözlemlenirken yatırımcıların dikkati ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) açıkladığı verilere çevrildi. Soya fasulyesi ve mısır fiyatları, Çin’in ağustosta 12,28 milyon tonluk soya ithalatı ve ABD’de erken don endişeleri nedeniyle yükseldi. Bununla birlikte, buğday cephesinde Rusya’daki artan rekolte beklentileri ve AB’nin 1 Temmuz’dan bu yana 3,2 milyon tonla geçen yıla kıyasla geride kalan ihracat temposu fiyatlar üzerinde baskı yarattı. USDA’nın Eylül 2025 tahıl raporu, buğday ve mısırda güçlü arzın sürdüğünü, pirinçte ise politikaların normalleşmesi ve yüksek üretimin küresel fiyatlar üzerindeki baskıyı devam ettirdiğini ortaya koydu. Bu durum