EMTİA PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER
Emtia piyasaları, gelecek hafta açıklanacak Fed faiz kararı ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın açıklamaları ile hareketlenirken, yatırımcıların odağı ABD ve Çin kaynaklı makroekonomik verilere yöneldi. ABD’de geçtiğimiz hafta açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri, Ağustos’ta aylık yüzde 0,4 ile beklentilerin üstünde ve yıllık yüzde 2,9 ile beklenen seviyeye paralel bir artış gösterdi. Yıllık enflasyon bu rakamla birlikte ocaktan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Enerji ve gıda hariç çekirdek TÜFE, Ağustos’ta Temmuz’a benzer şekilde, aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,1 artış gösterdi. ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ise 263 bine çıkarak Ekim 2021’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Analistler, zayıf istihdam ve güçlü enflasyon görünümünün yatırımcıları, Fed’in 17 Eylül’de faiz indirimine gideceğine ikna ettiğini ve para piyasası fiyatlamalarında Fed’in gelecek haftaki toplantısında 25 baz puan faiz indirimi yapacağına kesin gözüyle bakıldığını ifade etti. Yıl sonuna kadar toplam 3 indirim bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump, Fed’e faiz indirimine ilişkin baskı yapmayı sürdürürken, IMF Sözcüsü Julie Kozack, istihdama yönelik aşağı yönlü riskler göz önüne alındığında Fed’in faiz indirimine başlaması için alan bulunduğunu belirtti.
ÇİNLİ İHRACATTA AZALMA
Çin tarafında, Ağustos ayında ihracat artışı yüzde 4,4 ile son altı ayın en düşük seviyesine geriledi. Bu durum, ABD ile geçici tarifelerin etkisinin zayıfladığına işaret ediyor. Çin’in ABD’ye ihracatı yıllık olarak yüzde 33 azalmışken, Asya ve Latin Amerika pazarlarındaki artan satışlar bu düşüşü bir miktar telafi etti. Ayrıca, Almanya’nın Temmuz ayı ihracatı, ABD’nin devreye aldığı yüzde 15’lik yeni tarifelerin etkisiyle beklentilerin aksine yüzde 0,6 gerilemiş ve özellikle ABD’ye olan ihracat aylık yüzde 7,9 düşmüştü. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, eylül ayı Küresel Ekonomik Görünüm Raporu’nda “Küresel Büyüme Tahminleri Yukarı Yönlü Revize Edildi Ama ABD Ekonomisi Yavaşlıyor” başlığı ile küresel ekonomik büyüme tahminlerinin yukarı yönlü revize edildiğini belirtti. Raporda, bu yıl dünya ekonomisinde önemli ölçüde bir yavaşlama beklendiği ve geçen yıl yüzde 2,9 olan küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,4’e, gelecek yıl ise yüzde 2,3’e gerileyeceği kaydedildi.
DEĞERLİ METALLERDE ZİRVE
Değerli metaller, ABD’deki iş gücü piyasasının zayıflama sinyalleri ve yüksek seyreden enflasyon verilerinin ardından, Fed’in faiz indirimine ilişkin beklentileri güçlendirmesi ile değer kazandı. Altının ons fiyatı 3,674.48 dolara çıkarak tarihi bir zirve gördü ve haftayı 3,643 dolardan tamamladı. ANZ Group, yıl sonu altın fiyat tahminini ons başına 3,800 dolara yükselterek, külçe altına yönelik güçlü talebin fiyatları önümüzdeki yılın haziranına kadar 4,000 dolara ulaştırabileceğini öngördü. Artan faiz indirimleri beklentisi ile birlikte, değeri artan gümüşün ons fiyatı 42.3 doları test etti ve son 14 yılın zirvesine ulaştı. Gümüş, haftayı 42.18 dolardan kapatırken, değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 2.9, platinde yüzde 3.3, altında yüzde 1.6 ve paladyumda yüzde 2.7 değer kazandı. Baz metaller de Fed’in faiz indirimi beklentileri ve dolardaki değer kaybı ile birlikte olumlu bir seyir izledi.
PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ
Petrol fiyatları, OPEC ve OPEC dışı ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun sınırlı üretim artışı ve jeopolitik risklerle birlikte haftayı yükselişle tamamladı. OPEC+, Ekim’den itibaren üretimi artırma planlarını duyurdu, ancak açıklanan miktar piyasa beklentilerinin altında kaldı. Orta Doğu’daki askeri faaliyetlerin artması ve Rus ham petrolüne yönelik ilave yaptırım ihtimalinin gündeme gelmesi fiyatlardaki artışı destekledi. Goldman Sachs, Amerika’daki arz artışlarının Rusya’nın not indirimi ve küresel talep görünümündeki artıştan daha ağır basması sebebiyle 2026 yılında petrol fazlası olacağını öngördü. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1.8 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gaz fiyatı yüzde 3.5 değer kaybetti.
TARIM EMTİALARINDA KARIŞIK SEYİR
Tarım emtia piyasalarında, arz ve talep sinyalleri karışık bir seyir izlemeye devam ediyor. Yatırımcıların odağı, ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) açıkladığı verilere çevrildi. Soya fasulyesi ve mısır, haftanın başında Çin’in 12,28 milyon tonluk soya ithalatı ve ABD’deki erken don endişeleri sebebiyle yükselirken, buğdayda Rusya’daki rekolte beklentilerinin artması ve AB’nin düşük ihracat temposu fiyatları baskı altına aldı. USDA’nın Eylül 2025 tahıl raporu, buğday ve mısırda güçlü arzın, pirinçte ise politika normalleşmesi ve yüksek üretimle birlikte küresel fiyatlar üzerinde baskı yarattığını gösterdi. Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç fiyatları haftayı yüzde 3.3 değer kaybı ile tamamlayıp soya fasulyesinde yüzde 1.8, buğdayda yüzde 1.5 ve mısırda yüzde 0.5 artış görüldü. ABD’de faaliyet gösteren Intercontinental Exchange emtia borsasında kahvede yüzde 6.3, pamukta yüzde 1.1 ve şekerde yüzde 3.1 artış yaşandı. Ancak kakao fiyatı haftayı yüzde 0.7 azalışla kapattı.