KİRA İLİŞKİLERİNDE SORUNLAR VE SORUMLULUKLAR
Türkiye’de pek çok kişi ya ev sahibi ya da kiracı konumunda. Ancak her iki taraf arasında sıkça yaşanan çatışmalardan biri, hangi masrafın kime ait olduğu meselesi. Birçok ev sahibi, yasaları tam bilmeden kiracısından çeşitli giderleri talep ediyor. Bunun yanı sıra kiracılar, bu taleplerin yasal olup olmadığını sorgulamadan ödeme yapabiliyor. Oysa Türk Borçlar Kanunu, bu konudaki hükümleri net bir şekilde belirliyor. Kiracının sorumluluğundaki masraflar, genelde günlük kullanımına bağlı olan giderleri içeriyor:
KİRACININ SORUMLULUĞUNDAKİ MASRAFLAR
– Elektrik, su ve doğalgaz faturaları: Tüketim kiracıya ait olduğu için bütün bedeller kiracı tarafından karşılanır.
– Aidatın kullanım hizmeti kısmı: Temizlik, güvenlik, kapıcı ve ortak alan elektriği gibi giderler kiracının sorumluluğun da yer alıyor.
– Küçük onarımlar: Musluk, priz, ampul ve duş başlığı gibi basit tamiratlar kiracının yükümlülüğündedir.
– Kendi kusuruyla oluşan zararlar: Kırılan cam veya çizilen parke gibi durumlar kiracıyı bağlar.
Ancak birçok ev sahibi, bu listeye ek olarak başka kalemleri de kiracısından talep ederek yasal sınırları aşabiliyor.
EV SAHİPLERİNİN SORUMLULUĞUNDA OLAN GİDERLER
Kiracıların ödemek zorunda olmadığı ve ev sahibi tarafından karşılanması gereken masraflar ise şunlardır:
– Bina dış cephe tadilatı ve mantolama
– Çatı onarımı ve izolasyon
– Asansör yenilemesi veya büyük çaplı bakımı
– Kalorifer kazanı veya ana sistem arızaları
– Binaya ait büyük yapı onarımları ve demirbaş değişiklikleri
Bazı ev sahipleri bu büyük bakım masraflarını kiracıya yüklemeye çalışsa da, bu durum yasal olmayan bir uygulama.
DEPOZİTO VE KİRA SÖZLEŞMESİ KONUSUNDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Kiracının evde bıraktığı zararlar veya ödenmemiş faturalar, ev sahibinin depozito hakkını kullanmasını mümkün kılıyor. Fakat eğer taraflar arasında kesin bir kira sözleşmesi yoksa, depozito da sorun haline gelebilir. Ayrıca sözleşmeye dahil edilmeyen ve açıkça kiracıya yüklenmeyen masrafların tahsil edilmesi yasal olarak geçersiz sayılabilir. Bu nedenle hem ev sahipleri hem de kiracılar, kira sözleşmesi maddelerini dikkatle oluşturmalıdır.
AİDAT GİDERLERİ HAKKINDA SIK YAPILAN HATALAR
Aidat konusu, ev sahibi ile kiracı arasındaki ilişkilerde en çok kafa karıştıran ve yanlış ödeme yapılan kalemlerin başında geliyor. Kiracının ödemesi gereken giderler arasında güvenlik, temizlik, site içindeki servisler ve sosyal tesis kullanımı yer alıyor. Ev sahibinin sorumluluğundaki masraflar ise asansör yenilemesi, dış cephe boyası, bina güçlendirme gibi büyük masraflardır. Eğer aidat içinde bu tür yapı yenilemeleri varsa, kiracıdan talep edilmesi yasal değildir.
UZMANLARDAN UYARI: HUKUKİ İHTİLAFLAR OLABİLİR
Gayrimenkul hukuku uzmanları, özellikle son yıllarda artış gösteren dava sayısına dikkat çekiyor. Kira sözleşmesinde belirtilmeyen giderlerin kiracıya yüklenmesi durumlarında taraflar arasında ciddi uyuşmazlıklar çıkabiliyor. “Kira sözleşmesinde aidatın hangi kısmının kiracıya ait olduğu açıkça belirtilmeli. Aksi halde talep edilen birçok ödeme, yasal geçerliliğe sahip değildir. Ayrıca kiracıdan yazılı onay alınmadan ek bir ücret talep edilemez” şeklinde bilgi veriliyor.
YANLIŞ ÖDENEN HER ÜCRET GERİ ALINABİLİR
Bu konudaki bilgi eksikliği nedeniyle yaşanan hatalar, yalnızca maddi kayıplara yol açmaz, aynı zamanda taraflar arasındaki ilişkileri de zedeleyebilir. Hem ev sahiplerinin hem de kiracıların, hangi masrafın kime ait olduğunu net bir şekilde anlamaları büyük önem taşıyor. Unutulmamalıdır ki talep edilen her ödeme yasal olmayabiliyor. Birçok kişi bu hataları uzun süre yapmaya devam ediyor fakat artık bilgilendirilme zamanıdır.