Emlak sektöründe fahiş fiyat artışları devam ediyor ve sektördeki profesyoneller bu duruma karşı rahatsız. Türkiye’de en yaygın sahte taşınmaz ilanı türleri neler? Emlak ilanlarında dikkat edilmesi gereken noktalar neler? Haksız fiyat artışının en fazla görüldüğü bölgeler nereler?
Bakanlık Önemli Adımlar Atıyor
Ticaret Bakanlığı, taşınmaz ilanlarındaki haksız fiyat artışları ve sahtecilik faaliyetlerine karşı yapılan denetimlerde önemli bir adım attı. Bakanlık, bugüne dek 1158 emlak işletmesine toplamda 137 milyon lira idari para cezası uyguladı. Sahte ve manipülatif ilanların tespit edilmesi amacıyla kurulan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) sayesinde, artık ilan verenlerin kimlik ve yetki belgeleri kontrol ediliyor.
Hürriyet’in haberine göre uzmanlar, konut alımında dikkate alınması gereken önemli unsurları sıralıyor. Uluslararası Gayrimenkul Uzmanı Özden Çelik, fiyatın alım kararında en belirleyici faktör olduğunu vurgularken, lokasyon ve konum gibi unsurların da fiyatla birlikte değerlendirilmesinin gerekliliğine dikkat çekti. Alıcıların sadece ilan fiyatına değil, aynı zamanda bina yaşı, ilanı veren kişinin geçmişi gibi unsurlara da dikkat etmeleri gerektiğini belirtti. Özden’in dediğine göre, İstanbul’da fiyatların dönemsel olarak manipülatif bir şekilde arttığı gözlemleniyor. İstanbul’un hem yurt içindeki en yoğun öğrenci nüfusuna hem de önemli bir iş merkezine sahip olduğunu belirten Özden, “Yıllık 500 binin üzerinde üniversite öğrencisi İstanbul’a geliyor. Bu durum doğal olarak kira talebini artırıyor” ifadesini kullanıyor. Bununla birlikte, fiyat artışlarının sadece bu nedenlerden kaynaklanmadığını söyleyen Çimen, bazı kişi ve kurumların, piyasalardaki arzı kısıtlayarak fiyatları yapay olarak artırdığını belirtiyor. “Bu tür manipülatif hareketlerin genellikle belirli dönemlerde yoğunlaştığını gözlemliyoruz” şeklinde ifade ediyor.
Sahte İlan Sinyalleri
Gayrimenkul uzmanı Emir Pakkan, sahte ve manipülatif ilanların göstergeleri arasında bölgedeki emsallerden çok daha düşük fiyatlar, belirsiz ya da eksik adres bilgisi, tek bir görselin kullanılması ve aşırı kaliteli fakat boş daire fotoğraflarının olduğunu belirtiyor. Ayrıca, metrekare, kat ve bina yaşı gibi teknik bilgilerin tutarsızlıklarının da dikkat edilmesi gereken noktalar arasında olduğunu ifade ediyor. İlanlarda yer alan telefon numarasının farklı bölge koduna ait olması gibi işaretler, potansiyel dolandırıcılara karşı bir uyarı niteliği taşıyor.
Pakkan, kapora dolandırıcılığı işin dikkat edilmesi gereken yöntemlerini de şöyle özetliyor: “Dolandırıcılar, genellikle piyasa ortalamasının çok altında fiyatlarla, ‘acil’, ‘sadece bugün kaparo’ veya ‘taşınma sebebiyle’ gibi gerekçelerle ilanlar açıyor. Ciddi alıcıyı arayan herkesten, evi başkasına kaptırmamak için hemen kapora talep ediyorlar. Ev görülmeden para gönderilmesini sağladıktan sonra iletişimi kesiyorlar.” Bu tür durumlarda tüketicilerin dikkatli olmaları gerektiğini vurgulayan Pakkan, “Gerçek bir evi görmeden ve resmi sözleşme olmadan asla kapora gönderilmemeli. Çünkü bu tür ödemelerin çoğunun geri alınması mümkün olmuyor” şeklinde uyarıyor.