GEMİDE MEYDANA GELEN PATLAMA
New York Times (NYT), Gazze Şeridi’ne insani yardım taşıyan ve Türk vatandaşlarını da barındıran “Conscience” isimli gemide, 2 Mayıs 2025 tarihinde Malta açıklarında gerçekleşen patlamayı detaylı olarak inceledi. Özgürlük Filosu Koalisyonu’na (FFC) ait olan gemide yaşanan bu olay, İsrail’in 2010 yılında Mavi Marmara saldırısını hatırlatarak önemli bir benzerlik gösterdi. Koalisyon, patlamanın sorumlusunun İsrail’e ait bir insansız hava aracı (İHA) olduğunu iddia etse de, NYT’nin incelediği uzman görüşleri ve görüntüler bu iddiayı desteklemedi. Malta hükümeti ise geminin ve mürettebatın güvenli olduğunu, yangının kontrol altına alındığını açıkladı.
ACİL YARDIM VE MÜDAHALE
FFC’ye göre, Tunus’tan hareket eden ve 16 kişiyi (12 mürettebat, 4 sivil yolcu) taşıyan “Conscience” gemisi, 2 Mayıs 2025 Cuma günü sabaha karşı Malta açıklarında uluslararası sularda patlamalar yaşadı. Yerel saatle 00:20 civarında geminin ön kısmında yaşanan patlamalar, yangına ve geminin gövdesinde bir yarığa sebep oldu. Geminin jeneratörü zarar gördü ve mürettebat elektriksiz kaldı, bu nedenle gemi batma riskiyle karşı karşıya gelmiş oldu. FFC, Malta ve komşu ülkelere SOS sinyali gönderdi. Malta hükümeti, olay sonrası saat 00:20’de gemiden gelen yardım çağrısı üzerine bir römorkörün yangını söndürmek amacıyla harekete geçtiğini ve saat 01:30 itibarıyla yangının kontrol altına alındığını duyurdu. Mürettebatın güvende olduğu teyit edildi ve herhangi bir can kaybı veya yaralanma bildirimi olmadı. Malta yetkilileri, geminin uluslararası sularda, Malta karasularından 14 deniz mili uzaklıkta olduğunu ve olayın nedenine dair bir soruşturma başlatıldığını ifade etti.
FFC’NİN AÇIKLAMALARI VE İDDİALAR
FFC, geminin iki kez İsrail’e ait silahlı İHA’lar tarafından hedef alındığını öne sürdü. Koalisyonun Türk sözcüsü Yasemin Acar, CNN’e verdiği demeçte, “Gemi uluslararası sularda iki kez bombalandı. Bu açıkça bir savaş suçudur” şeklinde ifadelerde bulundu. FFC’nin sosyal medya hesaplarında yayınlanan videolar, gemide yoğun duman, yangın ve iki patlama sesi içeriyor. Ancak, NYT’nin iki uzmana inceledirdiği görüntüler, İHA saldırısını kesin olarak kanıtlamadı. Koalisyon, patlamalardan geriye kalan enkazın adli inceleme için saklandığını ve bunun bir silah kullanıldığını kanıtlayabileceğini belirtti.
GEÇMİŞTEKİ OLAYLA BENZERLİK
NYT, durumun 2010’daki Mavi Marmara saldırısına benzerliğine dikkat çekti. 31 Mayıs 2010 tarihinde, İHH İnsani Yardım Vakfı ve Özgür Gazze Hareketi tarafından düzenlenen Mavi Marmara gemisi, uluslararası sularda İsrail komandolarının baskınına maruz kalmıştı. Olayda 10 Türk aktivist hayatını kaybetmiş, 56 kişi yaralanmıştı. Bu durum, Türkiye-İsrail ilişkilerinde önemli bir krize neden olmuştu. BM İnsan Hakları Konseyi raporu, İsrail’in uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtmişti. FFC, İHH dahil olmak üzere 12’nin üzerinde organizasyonun oluşturduğu bir koalisyon niteliği taşıyor. 2010 yılında hayatını kaybedenlerden en az dördü İHH üyesiydi.