Gerçek Süt ve Yoğurt Mu?
Market raflarında bulunan süt ve yoğurtların gerçekliği büyük bir endişe kaynağı. Uzmanlar, süt hilelerinin laboratuvar testleriyle tespit edilebileceğini belirtiyor. Ayrıca, süt ve süt ürünlerindeki taklit veya tağşişin, tat, yoğunluk ve renk gibi basit fiziksel testlerle de anlaşılabileceği ifade ediliyor. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’ndan Dr. Öğr. Üyesi Öznur Eyilcim, süt ve süt ürünlerindeki hileleri ve bunları anlamak için pratik yolları paylaştı.
Süte Su Katıldığını Anlamak
Sütten su eklenmesi, süt miktarını artırma ve maliyetleri düşürme amacı güdülebildiği için besin kalitesini düşürüyor ve sağlık açısından önemli sorunlar oluşturabiliyor. Dr. Eyilcim, “Süte yapılan hileler laboratuvar testleriyle tespit edilmektedir. Ancak, süt ve süt ürünlerinde yapılan taklit veya tağşiş tat, yoğunluk, renk gibi basit fiziksel testlerle de anlaşılabilir” diyor. Doğal süt, porselen beyazlığında, mat ve temiz görünmelidir. Su katılmış sütlerin renkleri hafif mavimsi bir tonda olabiliyor. Yoğunluk testiyle sütten ne kadar su eklendiği anlaşılabiliyor. Saf süt suyun yoğunluğundan fazla olup, yüzeyde iz bırakarak akıyor. Eğer süt daha hızlı akıyorsa, su katıldığı düşünülebilir.
Kaynatarak Anlamak Mümkün
Süte su eklenip eklenmediğini anlamanın etkili yollarından birinin kaynatma testi olduğunu söyleyen Dr. Eyilcim, “Saf süt kaynatıldığında yüzeyde yoğun bir kaymak tabakası oluşur. Su katılmış sütlerde bu durum ya az kaymak oluşmasıyla ya da hiç kaymak oluşmamasıyla sonuçlanır” diyor. Ayrıca, sütün kendine has yoğun bir tadı vardır. Eğer sütün tadı daha sulu bir his veriyorsa, bu durum su eklendiğini gösteriyor.
Asidik Reaksiyon Testi
Sütlerdeki asidik reaksiyonun da su varlığını belli ettiğini belirten Dr. Eyilcim, “Yeni sağılmış taze süt normal sağlıklı bir asidik reaksiyon gösterir. Ancak süt, bu özelliği uzun süre koruyamaz ve mikroorganizmalar nedeniyle asidik seviyesi artabilir. Evde de basit bir şekilde süt asitliğini test edebiliriz. Süte karbonat eklenirse, köpürme oluşur. Ancak su katılması durumunda köpürme yaşanmayabilir” ifadelerini kullanıyor.
Süt ve Yoğurt Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Süt ve yoğurt alırken dikkat edilmesi gereken noktaları sıralayan Dr. Eyilcim, “Güvenilir markaların tercih edilmesi önemlidir. Ürünün taze olup olmadığını son kullanma tarihinden kontrol edin ve katkı maddeleri, koruyucu veya yapay tatlandırıcı içermediğinden emin olun. Organik ürün aranıyorsa, sertifikalı organik seçenekleri tercih edin” diyor. Ayrıca, süt ve yoğurtların pastörize olup olmadığına dikkat edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Organik ve Yerel Ürünler Ne Kadar Güvenli?
Organik veya yerel ürün almanın taklit veya tağşiş risklerini azaltabileceğini belirten Dr. Eyilcim, “Ürünlerin kaynağı, üreticisi ve işleme yöntemleri dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Yerel üreticiler küçük ölçekte çalıştıkları için denetim süreçleri farklılık gösterebilir. Güvenilir ürünler için sertifikaların ve etiketlerin bulunması gerekir” diyor.