İRAN MECLİSİ’NDEN ÖNEMLİ KARAR
Dün İran Meclisi, Hürmüz Boğazı’nın kapatma yetkisini İran Milli Güvenlik Konseyi’ne verdi. Bu gelişmenin ardından sosyal medyada “Hürmüz Boğazı kapanacak, petrol fiyatları 120 doları aşacak” gibi iddialar ortaya çıktı. Bu değerlendirmeler, geçtiğimiz hafta ABD basınında yer alan haberlere dayalı olarak oluştu. Ekonomistler, İran’ın boğazı kapatması veya mayın döşemesi durumunda petrol fiyatlarının bu seviyelere ulaşabileceğini belirtti. Açıklamalar yapıldığında petrolün fiyatı ortalama 68-70 dolar civarında iken, İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla bu fiyat 80 dolara kadar yükseldi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, petrol fiyatlarının olası artışı hakkında açıklamalarda bulundu ve şunları söyledi: “Artan jeopolitik gerginliklerin ekonomimize etkilerini çok boyutlu olarak analiz ediyor ve muhtemel senaryoları detaylı olarak değerlendiriyoruz. Piyasalarda istikrarın ve ekonomimizde sağlıklı işleyişin sürdürülmesi için kurumlarımız güçlü bir eşgüdüm içinde gereken tedbirleri hızlı ve kararlı şekilde almaya hazırdır.”
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN STRATEJİK ÖNEMİ
Uzmanlar, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının hem bölgesel hem de küresel etkileri olabileceğini vurguluyor. Bu tür bir adım, ABD’nin İran’a askeri müdahale planlarını tetikleyebilir. Bahreyn’de görev yapan ABD Beşinci Filosu, bölgedeki ticari gemilerin güvenliğini sağlamaktan sorumlu. İran’ın petrol akışını engellemesi, son yıllarda ilişkilerini normalleştirmeye çalışan Körfez Arap ülkeleriyle olan bağlarını da olumsuz etkileyebilir. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını eleştiriyor. Ancak, kendi enerji ihracatlarının tehdit altında kalması durumunda Tahran’a karşı pozisyon alma baskısı hissedebilirler. Ayrıca, İran da boğazı kullanarak deniz yoluyla petrol ihracatı gerçekleştiriyor. Analistlere göre, bu durum Tahran için ekonomik olarak olumsuz sonuçlar doğurabilir. Reuters’a konuşan JP Morgan analistleri Natasha Kaneva, Prateek Kedia ve Lyuba Savinova, “İran ekonomisi, mal ve gemi geçişlerinin serbestliğine bağlı. Petrol ihracatının tamamı deniz yoluyla gerçekleşiyor. Hürmüz Boğazı’nı kapatmak, İran’ın en büyük müşterisi olan Çin’le ilişkilerini de tehlikeye atar,” değerlendirmesinde bulundu.