Adalet Bakanı Akın Gürlek, göreve başladığı dönem içerisinde gerçekleştirdiği ilk resmi açıklamasında, “IBAN mağdurları ile ilgili bana da mesaj geliyor. Sosyal medyada da sürekli gündemde tutuyorlar. İnşallah bunu 12. pakete koymayı düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı. Bakan Gürlek’in beyanları, yaklaşık 300 bin IBAN hesabını kapsıyor. Türk Ceza Kanunu’nun 158’inci maddesi çerçevesinde, hakkında soruşturma bulunanlar ile bu suç çerçevesinde ceza alan bireylere IBAN mağduru deniyor. IBAN kullanımı, ceza davasının dışında vergi açısından da belirli sorumluluklar getiriyor. Kendilerini IBAN mağduru olarak tanımlayanların bir kısmı, yanlış yönlendirmelere maruz kalanlar; diğer kısmı ise bilerek ve gelir elde etme amacıyla yasa dışı bahis çetelerine banka hesaplarını kullandıranlar olarak karşımıza çıkıyor. Suçun asıl failleri, IBAN hesaplarını bilerek veya bilmeyerek yasa dışı işlemlerde kullandıranlar oluyor. Dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılan banka hesapları sebebiyle, TCK’nın 158’inci maddesi kapsamında adli işlem gören kişi sayısının 300 bin civarında olduğu öngörülüyor. Bu suçtan ceza almış, yani suçu kesinleşmiş 50 bin kişinin olduğu tahmin ediliyor. Ceza almış olanların bir kısmı ise şu an cezaevinde bulunuyor.
300 BİNE YAKIN KİŞİYİ İLGİLENDİRİYOR
Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar, 2025 yılının sonunda Meclis komisyonunda yaptığı açıklamada, bilişim sistemiyle gerçekleştirilen dolandırıcılık ile ilgili mevcut kamu davası sayısının 291 bin 379 olduğunu dile getirdi. Bu sayının 300 bini geçtiği öngörülüyor. Acar, “Gerçekten sahayı yakan bir konu. Şu anda sistemi ciddi sıkıntıya sokuyor. Hesabını kullandıran hileyi biliyorsa yüzde 100 dolandırıcılıktan cezalandırıyor, hileyi bilmiyor da menfaat temin ediyorsa özel durumuna bakılıyor; dosya adaletini sağlamaya çalışıyor, hiçbir menfaat elde etmemişse beraate gidiyor.” şeklinde konuştu. Bu suçtan ceza alanların sayısının ise 50 bin olduğu ifade ediliyor. Daha önce de, konu 11. yargı paketi çerçevesinde ele alınmıştı. Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılığı düzenleyen maddelerine göre, bu tür suçların yargılaması ağır ceza mahkemelerinden asliye ceza mahkemelerine aktarılacak ve bu dosyalar uzlaşma kapsamında değerlendirilecekti.
IBAN DOLANDIRICILIĞI NEDİR?
Ülkede ve dünya genelinde IBAN ve GSM dolandırıcılıklarında önemli bir artış yaşanıyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2025 yılıyla ilgili açıklamasında, siber suçların türleri arasında kimlik avı (phishing), sahte internet siteleri, sosyal mühendislik yöntemleri, fidye yazılımları, kredi kartı ve bankacılık dolandırıcılığı, veri ihlalleri, zararlı yazılımlar, kripto para dolandırıcılıkları, hesap ele geçirme, siber casusluk, çocuklara yönelik siber suçlar, itibar suikastı, şantaj ve bilgi kirliliği gibi konuların bulunduğu belirtildi. Açıklamada, maddi kazanç vaadiyle dolandırıcılığa maruz kalan mağdurların banka ve ödeme hesaplarını başkalarına kullandırmasının ağır cezalarla neticelendiği vurgulandı.
IBAN YALANLARINA DİKKAT!
Açıklamalarda, IBAN dolandırıcılarının en sık kullandığı yalanlar da “Hesabım blokeli”, “Sadece 1-2 gün kullanılacak”, “Hesap senin ama sorumluluk bende”, “Yaptığım iş yasal”, “Yakalanan olmadı” şeklinde sıralanıyor. Bu hesaplar aracılığıyla internette sahte ürün satışı, kripto para ve yatırım dolandırıcılığı, sosyal medya ile WhatsApp üzerinden “acil para”, “kaza yaptım”, “ödül kazandınız” senaryolarıyla yapılan dolandırıcılık ve kara para aklama gibi suçların işlendiği bildirildi. Son IBAN dolandırıcılığı vakası, geçtiğimiz hafta Adana’da meydana geldi. 23 yaşındaki Özlem Develi, arkadaşının “Ben ticaret yapıyorum. Hesaplarım bloke oldu, kısa bir süreliğine bana IBAN’ını kullandırır mısın?” teklifini kabul ettikten sonra yasal süreçle karşılaştı. Develi, geçen yıl haziran ayında cezaevine girmiş ve bir süre kaldıktan sonra tahliye olmuş; ancak görülen dava sonucunda 4 yıl 5 ay hapis cezası ve 149 bin 960 TL idari para cezası almıştır. Genç kadın hakkında açılan toplam 20 davadan 11’i ise hala sürmektedir.
VERGİ CEZASI DA VAR
IBAN kullanımı nedeniyle karşılaşılan yaptırımlar sadece hapis cezası ile sınırlı kalmıyor; vergi ve kara para suçları üzerine de yansıyor. Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu, yaptığı açıklamada, banka hesaplarını kullandıran kişilerin iki tür cezayla karşılaşabileceğine vurgu yaptı. Tolu açıklamasında, “Hapis ve para cezası, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un 15. maddesinde yer alıyor. Vergi müfettişleri, banka hesaplarını başkalarına kullandırma suçunu işleyenler hakkında işlem yapılmasını sağlamak üzere bir görüş ve öneri raporu düzenleyip MASAK’a iletiyorlar. MASAK ise bu rapor ışığında gerekli değerlendirmeleri yaparak suç duyurusunda bulunuyor. Açılan davalar sonucunda, altı aydan bir yıla kadar hapis ya da beş bin güne kadar adli para cezası verilebiliyor.” ifadelerini kullandı.