ALZHEİMER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE YENİ UĞRAŞILAR

Alzheimer hastalığının tedavisinin geleceği ile ilgili yapılan çalışmalar sürerken, pazartesi günü yayımlanan bir araştırma, bu alanda potansiyel umutların kanser ilaçlarında olduğuna dikkat çekti. İki farklı kanser ilacının, Alzheimer’ın henüz tedavi yöntemi bulunamayan semptomlarını yavaşlatma veya geriye çevirme etkisi gösterdiği tespit edildi. Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) Gıda ve İlaç Dairesi, Alzheimer’ın erken evrelerindeki ilerlemeyi durdurmak amacıyla iki ilacın kullanımını onayladı. Bu ilaçlar Leqembi ve Kisunla olarak belirlenmiştir. Fakat bilim insanlarının görüşüne göre, bu ilaçların sağladığı faydalar sınırlı kalıyor. Bazı ilaç firmaları, başarısız denemeler nedeniyle Alzheimer’a karşı ilaç geliştirme projelerini durdururken, diğerleri mevcut ilaçların Alzheimer tedavisinde kullanılabilirliğini araştırıyor.

İLAÇ KOLON VE AKCİĞER, DİĞERİ MEME KANSERİ İÇİN KULLANILIYOR

ABD’nin San Francisco Kaliforniya Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, bu bağlamda bir çalışma gerçekleştirdi. 1300’den fazla ilacın yer aldığı bir veritabanı incelendi. Bu liste antipsikotik, antibiyotik, mantar önleyici ve kemoterapi ilaçlarını içeriyordu. Araştırma ekibi, bu ilaçların gen ifadesini nasıl etkilediğini ortaya koymaya çalıştı. 21 Temmuz’da yayınlanan Cell dergisinde yer alan araştırma bulgularına göre, iki kanser ilacı Alzheimer riskini azaltmada en iyi potansiyele sahip adaylar arasında öne çıktı. Bu ilaçlar bir araya getirildiğinde, deney farelerindeki Alzheimer belirtileri ya yavaşladı ya da tersine döndü. Belirtilen ilacın biri meme kanseri tedavisinde, diğeri ise kolon ve akciğer kanseri tedavisinde kullanılıyor.

İLAÇLAR BİR ARADA DAHA ETKİLİ

Araştırmaya göre inceleme altına alınan ilaçlardan yalnızca 90’dan azı, insan beyin hücrelerindeki Alzheimer ile bağlantılı genlerin ifadesini tersine çevirdi. Elektronik tıp kayıtlarına dayanılarak, özellikle beş ilacın gerçek hastalardaki Alzheimer riskini azalttığı gözlemlendi. Bilim insanları, bu ilaçlar arasından FDA tarafından onaylanmış iki kanser ilacını seçerek fareler üzerinde denemeler yaptı. Araştırmanın yazarlarından ve UCSF Bakar Bilgisayarlı Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nün Geçici Direktörü Marina Sirota, kanser ilaçlarının araştırma sonuçlarında ortaya çıkmasını beklemediklerini ifade etti. Araştırmada elde edilen verilere göre, meme kanseri tedavisinde kullanılan letrozole ilacı, sinir hücrelerindeki gen ifadesini değiştirdi. Diğer ilacın, kolon ve akciğer kanseri tedavisinde kullanılan irinotecan ise sinir sistemine destek veren gliyal hücrelerdeki gen ifadesini değiştirmeyi başardı. Alzheimer, sinir hücrelerini yok edebilmekte ve bu gliyal hücrelerin artışına yol açarak beyinde iltihaplanmaya sebep olabiliyor. Araştırmacılar, bu iki ilacın birlikte kullanılmasının, yaşla beraber Alzheimer semptomları gösteren farelerin beyin dejenerasyonunu tersine çevirdiğini ve hafızalarının iyileştiğini gözlemlediler. Ancak elde edilen sonuçların insanlarda aynı etkiyi sağlamayabileceğinin farkında olan araştırmacılar, bu ilaçların Alzheimer hastalarındaki etkisini incelemek adına denemeler yapmayı umuyor.