Enstitü Sosyal tarafından düzenlenen “İki Nokta Buluşmaları” etkinliğine, insan hakları savunucusu, çocuk edebiyatı yazarı ve aktivist Ilyasah Shabazz konuk oldu. Dr. İpek Coşkun Armağan moderatörlüğünde gerçekleşen söyleşide Shabazz, babası Malcolm X’in fikri mirası ile onun kızı olmanın hayatına etkilerini katılımcılara aktardı. Malcolm X ve Betty Shabazz’ın üçüncü kızı olarak dünyaya gelen Shabazz, aile içinde eğitimin önemine dikkat çekerek, “Annemin emin olduğu şeylerden biri evde İslam’ı öğrenmemizdi. Kadınların dünyaya yaptığı katkıları ve insanlığın temelini öğrenmemiz onun için çok önemliydi. Böylelikle 6 kız kardeş olarak hepimiz kim olduğumuza dair gerçek bilgiye sahip bir şekilde büyüdük. Afrika diasporasının bir parçası ve Müslüman olarak kendimizi sevdik.” şeklinde konuştu.
Malcolm X’İN ETKİSİ
Ilyasah Shabazz, ailesinin kendisine sunduğu eğitimi “en büyük hediye” olarak tanımlayarak, “Biyoloji okudum, tıp doktoru olacaktım. Sonra gençlerin öz sevgiye, kaliteli bir eğitime ve tutkularına bağlı bir şekilde topluma katılmaya layık olduklarını fark ettirmek için çalışmaya başladım.” ifadesini kullandı. Üniversiteye gitmesiyle birlikte babasının yaşamı ve mirası hakkında daha fazla bilgi edindiğini belirten Shabazz, birçok kişinin kendisini “Malcolm X’in kızı” olarak tanımladığına dikkat çekerek, babasının değerlerini keşfettikçe saygısının arttığını anlattı. “Babamın değerleri, ahlakı, prensipleri, fedakarlıkları hakkında daha fazlasını keşfetmeye başladığımda ona karşı o kadar büyük bir saygı duydum ki… Malcolm X, benim babam olmasaydı, yine yaptığım işi yapardım. Çünkü bana ilham verirdi.” şeklinde ifade etti.
BABASININ İKİZLERİ İLE OLDUĞU AN
Shabazz, babasının öldüğü 21 Şubat tarihine vurgu yaparak, bu olayın ailelerinde ciddi bir dönüm noktası yarattığını anlatarak, “Annemin ve 6 kızının dik ve sağlam durabilmelerini sağlayan şey özgüvendir. Babam hepimiz oldukça küçük yaşlardayken şehit edildi. 21 Şubat’ta 21 kurşun yedi. Annem ikizlere hamileydi. Hepimizin ve annemin gözü önünde vurulmuş olmasına rağmen, annem bizi onun sevgisiyle büyüttü.” dedi. Annelerinin kocasının mirasını koruma ve altı kızıyla hayatlarına devam etme çabasını, Allah’a olan inancı ve öz saygısı sayesinde başardığını belirtti.
HAPİS HAYATI VE İNANÇ
Babasının hapisteki yaşantısından da bahseden Shabazz, yaşadığı zorlukların onu gerçek anlamda bir kul yaptığını ifade etti. “Hapse girmek ve kaçtığı her şeyle yüzleşmek zorunda kalmak, adaleti gerçek anlamda anlamak ve Allah’tan başka ilah olmadığını ve tek hakimin o olduğunu anlamak, onu gerçek bir kul yaptı. İnsandan korkmadı, Allah’tan korktu.” dedi.
Ilyasah Shabazz, babasının haksızlığa karşı direniş tutkusunu şöyle tanımladı: “Malcolm X’i ne zaman tutkulu bir tavırla görseler, bunun nedeni bombalamalar, linç edilen çocuklar, dövülen kadınlar, insanların üzerine salınan köpeklerdi. Babamın bunlara güçlü bir tepkisi vardı.” Shabazz, ayrıca babasının Filistin meselesi hakkında da farklı düşüncelere sahip olduğunu belirtip, “Hayattayken Gazze’yi ziyaret etti. Aslında her türlü zulmün olduğu pek çok yeri ziyaret etti.” ifadelerini kullandı.
KÜRESEL BİLİNÇLENME
Shabazz, New York’taki seçim sonuçlarıyla ilgili görüşlerini aktararak, “Bence küresel bir bilinçlenme yaşanıyor. O kadar uzun zamandır yanlış bilgilendirme ve yanlış eğitimle ezildik ki. Şimdi gücümüzün gerçeğini ve birliğin gerçeğini keşfediyoruz. Bir Müslüman’ın New York belediye başkanı olacağını kim düşünebilirdi ki.” dedi.
İNSANLIK AİLESİ OLARAK BİRLEŞME
George Floyd’un ölümü ile birlikte başlayan “Black Lives Matter” hareketi üzerine de konuşan Shabazz, “Siyah insanlar ve ezilen insanlar, kadınlar, Müslümanlar, Yahudiler, her kimse… Biz sadece insanlık ailesinin bir parçası olduğumuzu söylüyoruz ve hepsi bu.” dedi. Shabazz, böyle bir organizasyonun başarılı olabilmesi için strateji geliştirilmesine olan ihtiyacı vurguladı.
TARİHİ GERİ KAZANMA İHTİYACI
Ilyasah Shabazz, Afrika diasporasının tarihini geri kazandırmak için eğitilmesi gerektiğinin altını çizerken, “Tarihinizi, mirasınızı, kimliğinizi geri kazanmalısınız. O kadar çok tarih var ki. Düşünün ki sınıflarda öğrenciler, tüm çocuklar Benin’deki, Mısır’daki bu imparatorlukları ve medeniyetleri tıpkı Roma ve Yunan tarihi gibi öğrenebilselerdi ne kadar büyük bir fark yaratılmış olurdu.” dedi.
Gelecek Yıl YENİ KİTAP
Son olarak, Shabazz gelecek yıl 19 Mayıs’ta “Malcolm in the Desert: The Spiritual Transformation” adlı kitabını çıkartacağını duyurdu. Bu kitapta, babasının ve kendisinin hac yolculuklarını anlattığını belirterek, “Hac, sadece Mekke’ye gitmek değildir. Hac, daha iyi bir insan olmak isteyen, ‘Ben ne yapmalıyım?’ diye soran herkes içindir.” şeklinde ifade etti.