İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPATILMASINA ONAY VERDİ
İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararını resmi olarak aldı. İran basınında yayınlanan habere göre, İran Meclisi Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına onay verdi. İran Parlamento Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı İbrahim Azizi, “Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına oy birliğiyle karar verildi. Ancak son karar Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’ne ait” dedi.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN STRATEJİK ÖNEMİ
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi’ni birbirine bağlayan ve coğrafi olarak İran ile Umman arasında yer alan, dünya enerji ticareti için kritik bir su yoludur. Bu boğaz, kuzey kıyısında İran, güney kıyısında ise Umman ile birlikte Birleşik Arap Emirlikleri’ne ait Musandam Yarımadası’nı da kapsar. Boğaz, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne ve oradan da Hint Okyanusu’na bağlar. Bu bağlantı, Basra Körfezi’ndeki petrol üretici ülkelerin açık denizlere erişimi için tek deniz yolunu sağlar. Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji arzı ve güvenliği açısından taşıdığı büyük önem, onu dünya haritasındaki en kritik ve jeopolitik açıdan en hassas noktalarından biri haline getiriyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPANMASI SONRASI OLACAKLAR
Hürmüz Boğazı’nın küresel önemi birkaç temel faktöre dayanmaktadır. Deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin büyük bir kısmı (yaklaşık %20-25) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının yaklaşık üçte biri bu boğazdan geçiyor. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran gibi büyük petrol ve gaz üreticisi ülkeler, ürünlerini uluslararası pazarlara burada ulaştırıyor. Boğazın kapanması veya ticari trafiğin aksaması, küresel petrol ve gaz fiyatlarında büyük artışlara yol açabilir ve dünya ekonomisi üzerinde ciddi olumsuz sonuçlar doğurabilir. JP Morgan’ın Haziran 2025 tarihli değerlendirmesine göre, boğazın kapanması durumunda petrol fiyatları varil başına 120-130 dolar aralığına yükselebilir.
PETROL FİYATLARINDAKİ ARTIRIM ENDİŞELERİ
İsrail ve İran arasında yaşanan gerilim, dünya petrolünün üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda kesinti korkusunu yeniden gündeme getirdi. Boğazın kapanma senaryosu sadece olasılık olsa da, küresel enerji fiyatlarını şimdiden yukarı taşımış durumda. Henüz resmi bir kapatma adımı atılmamış olsa da, olasılıklar fiyatlara yansımaya başladı. Brent petrol, son bir hafta içerisinde yüzde 12’nin üzerinde artarak 78 dolara kadar yükseldi. Goldman Sachs, boğazın uzun süreli kapalı kalması durumunda petrolün varil fiyatının 100 doları aşabileceğini tahmin ediyor. JP Morgan ise bu fiyatın 130 dolara yükselebileceğini öngörüyor.
TÜRKİYE’NİN ETKİLENME DURUMU VE SAĞLAMALARI
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, ortaya çıkabilecek petrol krizinin Türkiye’yi etkileme olasılığı hakkında şunları belirtti: “Zaten Türkiye 2019’dan beri İran’dan herhangi bir petrol alımı yapmıyor. İran’dan gaz alıyoruz, petrol almıyoruz. Basra çıkışlı, Hürmüz’ü geçerek Türkiye’ye gelen bir ham petrol tedariki var. Geçen seneki rakamlara göre yüzde 20 civarında. Gabar’dan, petrol ihtiyacımızın yüzde 8’ini karşılıyoruz ama bunlar elbette ikame edilebilir.”