GÖZALTILAR VE SORUŞTURMA SÜRECİ
İstanbul Altın Borsası ve T.C. Hazine Müsteşarlığı’nın altın rafinerileri listesinde ilk resmî rafineri olarak yer alan İstanbul Altın Rafinerisi AŞ ile ilişkili 23 kişi hakkında, “hileli yollarla devlet desteği alarak örgütlü bir şekilde kamu zararına yol açtığı” iddiasıyla gözaltı kararı verildi. Bu kişilerin 21’i, yetkililerce gözaltına alındı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, yürütülen soruşturma çerçevesinde, İstanbul Altın Rafinerisi AŞ ve bağlantılı şirketlerin yetkililerinin, hileli yollarla devlet desteği alarak örgütlü bir biçimde kamu zararına neden olduğu belirtildi. Açıklamada, şüpheliler hakkında “1211 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Kanunu ve Bunun Tebliğlerine Muhalefet”, “4749 Sayılı Kamunun Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna Muhalefet”, “1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna Muhalefet” suçlarından gözaltı kararı verildiği kaydedildi.
İSTANBUL ALTIN RAFİNERİSİ HAKKINDA BİLGİLER
1996 yılında kurulan İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş. (İAR), Türkiye’nin değerli maden işleme ve ticaret alanında önemli bir konumda bulunuyor. 2007 yılında Dubai Altın Borsası’na üye olan İAR, 2011’de Londra Külçe Piyasaları Birliği’nin (LBMA) Good Delivery Listesi’ne girerek uluslararası rafineri standartlarına ulaştı. İSO’nun 2024 verilerine göre, şirket Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinde 5. sırada yer alırken, yıllık net satışı 229,7 milyar TL seviyesinde. Ancak altın sektörünün genel yapısı gereği, yüksek ciroya rağmen kâr marjları düşük kalıyor; İAR’ın dönem kârı 77,8 milyon TL olarak kaydedildi ve şirket yaklaşık 244 çalışanıyla faaliyet gösteriyor.
ŞİRKETİN KURULUŞU VE AİLE İÇİ MİRAS MÜCADELESİ
İstanbul Altın Rafinerisi’nin temelleri, 1990’ların ortasında Halaç ailesi tarafından atıldı. Şirketin kurucusu Ömer Halaç, Anadolu Üniversitesi Endüstri Mühendisliği mezunu olup, 1996 yılında Kapalıçarşı’da Halaç Kuyumculuk’u kurarak altın rafinasyonu işine adım attı. 2002 yılında İstanbul Altın Rafinerisi’nin hisselerini alarak, Türkiye’nin ilk resmî altın rafinerisini faaliyete geçirdi. Halaç, Türkiye’de ilk kez 999,9 saflıkta altın üretimi, çeşitli gramajlarda “Gramaltın” markalı külçelerin geliştirilmesi ve Türkak akreditasyonuna sahip laboratuvarın kurulmasına öncülük etti. Ömer Halaç’ın 2008 yılında Orta Afrika Cumhuriyeti’nde vefatının ardından, kardeşi Özkan Halaç şirkette yöneticilik yaptı. Ancak Özkan Halaç da 2014 yılında kalp krizi nedeniyle hayatını kaybetti.
DAVA SÜREÇLERİ VE YENİ YÖNETİM
İstanbul Altın Rafinerisi’nin hikâyesi, yalnızca üretim kapasitesiyle değil, aynı zamanda aile içinde yaşanan çeşitli davalarla şekillenen karmaşık bir geçmişe sahip. Ömer Halaç’ın 2008’de vefatının ardından, aile içinde uzun süren ortaklık ve miras mücadeleleri başladı. Özcan Halaç, 2008’de yapılan sermaye artışının ardından rafineride yüzde 51 payla hakim hissedar haline geldi. Fakat bu durum, Ömer Halaç’ın eşi İlknur Halaç ile arasında sekiz yıllık bir davanın başlangıcını oluşturdu. Mahkeme, 2022’de sonuçlanan kararla İlknur Halaç ve çocuklarının şirketteki yüzde 23,7’lik hissesine karşılık yaklaşık 102 milyon lira tazminat ödenmesine hükmetti. Taraflar sonunda uzlaşarak davaları sonlandırdı ve Özcan Halaç İAR’ın tek sahibi oldu. 2013 yılında yönetimde profesyonel bir isim atandı: Ayşen Esen. Önce genel koordinatör, daha sonra CEO ve son olarak Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yaptı. Esen’in liderliğinde şirket kurumsallaşma sürecine girdi, finansal yapısı güçlendirildi ve dış pazarlarda büyüme planları hızlandığı belirtildi. Şu an İAR, yılda 1.380 ton altın işleme kapasitesiyle dünyanın en büyük ikinci rafinerisi konumunda.