KADIN NÜFUSU VE ERKEK NÜFUSU ARASINDAKİ DENGELER
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait “İstatistiklerle Kadın” verilerini açıkladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla kadın nüfus 42 milyon 811 bin 834 kişi, erkek nüfus ise 42 milyon 853 bin 110 kişi oldu. Toplam nüfusun yüzde 49,98’i kadınlar, yüzde 50,02’si ise erkekler oluşturuyor. İstatistikler, kadınların erkeklerden 5,3 yıl daha uzun yaşadığını gösteriyor.
KADINLAR ARASINDAKİ YAŞ FARKLARI
Kadınlar ile erkekler arasındaki bu denge, kadınların daha uzun yaşaması nedeniyle 60 ve üzeri yaş grubunda kadınların lehine değişikliğe uğruyor. 60-74 yaş grubunda kadın nüfus oranı yüzde 52,0, 90 ve üzeri yaş grubunda ise yüzde 69,1 olarak hesaplandı. Hayat tabloları sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresi 2021-2023 döneminde Türkiye genelinde 77,3 yıl iken, kadınlarda bu rakam 80,0 yıl, erkeklerde ise 74,7 yıl oldu.
SAĞLIKLI YAŞAM SÜRESİ FARKLARI
2021-2023 döneminde sıfır yaşındaki bireyler için Türkiye genelinde beklenen sağlıklı yaşam süresi 57,6 yıl olarak belirlenirken, kadınlarda bu süre 56,3 yıl, erkeklerde ise 59,0 yıl olarak kaydedildi. Buna göre, erkeklerin doğuşta sağlıklı yaşam süresi kadınlardan 2,7 yıl daha uzun görünüyor.
EĞİTİM SÜRESİ VE DÜZEYLERİ
Ulusal Eğitim İstatistikleri verilerine göre, 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2011 yılında 7,3 yıl iken, bu oran 2023 yılında Türkiye genelinde 9,3 yıla çıkıyor. Kadınların ortalama eğitim süresi 8,6 yıl, erkeklerin ise 10,1 yıl olarak belirleniyor.
EĞİTİM DÜZEYLERİ VE KADIN ORANLARI
2008-2023 yılları arasında en az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki bireylerin oranı artış gösterdi. 2008 yılında bu oran kadınlarda yüzde 67,5, erkeklerde ise yüzde 82,8 iken, 2023 yılında kadınlarda yüzde 87,8, erkeklerde ise yüzde 96,8 oldu. Yükseköğretim mezunu olan kadınların oranı ise aynı yıllar arasında yüzde 22,7 olarak kaydedildi.
KADINLARIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ORANI
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 2023 yılında 15 ve üzeri yaştaki toplam nüfusun iş gücüne katılma oranı yüzde 53,3 olarak belirlendi. Bu oran kadınlarda yüzde 35,8, erkeklerde ise yüzde 71,2 oldu. Eğitim durumu yükseldikçe kadınların iş gücüne katılma oranının da yükseldiği gözlemlendi.
2023 yılında 15 ve üzeri yaştaki nüfusun istihdam oranı yüzde 48,3, kadınlarda bu oran yüzde 31,3, erkeklerde ise yüzde 65,7 olarak kaydedildi. Yarı zamanlı çalışanların istihdam içindeki oranı, kadınlarda yüzde 16,1, erkeklerde ise yüzde 7,3 olarak gözlemlendi.
EVLİ KADINLARIN İSTİHDAM ORANLARI
25-49 yaş grubunda, hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan kadınların istihdam oranı 2023 yılında yüzde 27,1, erkeklerin ise yüzde 90,1 olarak belirlendi. Cinsiyetler arası ücret farklarının, tüm eğitim düzeylerinde erkekler lehine gerçekleştiği görüldü.
YETKİNLİKLERDE KADIN TEMSİLİ
Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, kadın büyükelçi oranı 2024 yılında yüzde 26,9’a ulaşırken, kadın milletvekili oranı Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yüzde 19,9 olarak belirlendi. Yükseköğretimde görevli kadın profesör oranı da son yıllarda artış göstermiştir, 2023-2024 öğretim yılında bu oran yüzde 34,6 oldu.
YÜKSEK DÜZEY YÖNETİCİ KADIN TEMSİLİ
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı 2023 yılında yüzde 20,6’ya ulaştı. Borsa İstanbul’da işlem gören 50 büyük şirketin yönetim kurulu üyeleri arasında kadın üye oranı ise 2016 yılında yüzde 12,2, 2024’te yüzde 19,4 oldu.
KADINLARIN AR-GE İSTİHDAM ORANI
2023 yılında araştırma-geliştirme personeli içerisinde kadın oranı yüzde 34,1 olarak belirlenirken, bu oranın yükseköğretimde yüzde 47,7 olduğu görüldü.
İLK EVLENME YAŞI FARKLILIĞI
Evlenme istatistiklerine göre, 2024 yılında kadınların ortalama ilk evlenme yaşı 25,8, erkeklerin ise 28,3 olarak kaydedildi. En yüksek ilk evlenme yaşı Tunceli’de kadınlarda 29,1, erkeklerde ise 31,9 olarak belirlendi. En düşük ilk evlenme yaşı ise kadınlarda 23,3, erkeklerde 26,5 yaş ile Ağrı ve Şanlıurfa’da tespit edildi.