KADIN NÜFUSU VE ERKEK NÜFUSU ORANLARI
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait “İstatistiklerle Kadın” verilerini yayımladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, kadın nüfus 42 milyon 811 bin 834, erkek nüfus ise 42 milyon 853 bin 110 olarak belirlendi. Toplam nüfusun yüzde 49,98’i kadınlardan, yüzde 50,02’si ise erkeklerden oluştu. Kadınların erkeklerden 5,3 yıl daha uzun yaşadığı gözlemlendi.
KADINLARIN YAŞAM SÜRESİ VE YAŞ GRUPLARI
Kadınlar ile erkekler arasındaki yaşam süresi farkı, 60 yaş ve üzeri grupta kadınların lehine artış gösterdi. 60-74 yaş grubunda kadınların oranı yüzde 52,0 iken, 90 yaş ve üzeri grubunda bu oran yüzde 69,1’e ulaştı.
DOĞUŞTA BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ
Hayat Tabloları sonuçlarına göre, 2021-2023 döneminde Türkiye genelinde doğuşta beklenen yaşam süresi 77,3 yıl olurken, bu süre kadınlarda 80,0 yıl, erkeklerde ise 74,7 yıl olarak kaydedildi. Kadınlar ile erkekler arasındaki beklenen yaşam süresi farkı 5,3 yıl oldu.
SAĞLIKLI YAŞAM SÜRESİ VERİLERİ
Hayat Tablolarına göre, sağlıklı yaşam süresi 2021-2023 döneminde sıfır yaşındakiler için Türkiye genelinde 57,6 yıl, kadınlarda 56,3 yıl, erkeklerde ise 59,0 yıl oldu. Bu durumda erkeklerin doğuşta sağlıklı yaşam süresi, kadınlardan 2,7 yıl daha uzun çıktı.
EĞİTİM SEVİYESİ ARTIYOR
Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre 25 yaş ve üzeri bireylerin ortalama eğitim süresi yıllara göre artış gösterdi. 2011 yılında bu süre, 25 ve üzeri nüfus için Türkiye genelinde 7,3 yıl, kadınlarda 6,4 yıl, erkeklerde ise 8,3 yıl iken, 2023’te bu süre Türkiye geneli için 9,3 yıla, kadınlarda 8,6 yıla, erkeklerde ise 10,1 yıla ulaştı.
Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre, 25 ve daha yukarı yaştaki bireylerin en az bir eğitim düzeyini tamamlayan oranı, 2008 yılında yüzde 75,1 iken, 2023 yılında bu oran yüzde 92,2 olarak tespit edildi. Kadınlarda 2008’de bu oran yüzde 67,5, 2023’te ise yüzde 87,8 olarak görüldü.
YÜKSEKÖĞRETİM MEZUNU KADINLAR
Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre, yükseköğretim mezunu olan 25 ve üzeri yaş grubundaki kadınların oranı 2008’de yüzde 7,1, 2023’te ise yüzde 22,7 oldu. Erkeklerde ise bu oran 2008’de yüzde 11,2, 2023’te yüzde 26,2 olarak belirlendi.
İŞ GÜCÜNE KATILIM ORANLARI
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 2023 yılı itibarıyla 15 yaş ve üzeri nüfusun iş gücüne katılma oranı yüzde 53,3 oldu. Bu oran kadınlarda yüzde 35,8, erkeklerde ise yüzde 71,2 olarak kaydedildi. Kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe iş gücüne katılma oranları da arttı.
İSTİHDAM VE YARI ZAMANLI ÇALIŞMA
Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerine göre, 2023 yılında 15 yaş ve üzeri nüfusun istihdam oranı yüzde 48,3 oldu. Kadınlarda ise bu oran yüzde 31,3, erkeklerde ise yüzde 65,7 olarak saptandı. Yarı zamanlı çalışanlar arasındaki oran kadınlarda yüzde 16,1, erkeklerde ise yüzde 7,3 olarak tespit edildi.
ÇOCUK SAHİBİ KADINLARIN İSTİHDAM ORANI
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranı 2023 yılında yüzde 27,1, erkeklerde ise yüzde 90,1 olarak kaydedildi.
CİNSİYETLER ARASI ÜCRET FARKI
Cinsiyetler arası kazanç farkı, erkeklerin kazançlarına göre kadınların kazançlarının oranına göre hesaplanıyor. Yıllık ortalama brüt ücret açısından en yüksek fark yükseköğretim mezunlarında yüzde 17,4, en düşük fark ise ilkokul ve altı mezunlarda yüzde 13,2 olarak görüldü.
POLİTİKADA KADIN TEMSİLİ
Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, kadın büyükelçi oranı 2011’de yüzde 11,9 iken, 2024’te bu oran yüzde 26,9 oldu. Türkiye Büyük Millet Meclisi 2024 yılı itibarıyla kadın milletvekili oranı yüzde 19,9’a yükseldi.
YÜKSEKÖĞRETİMDE KADIN ORANLARI
Yükseköğretim İstatistiklerine göre, 2010-2011 döneminde kadın profesör oranı yüzde 27,6 iken, 2023-2024 döneminde bu oran yüzde 34,6 oldu. Kadın doçent oranı ise 2010-2011’de yüzde 32,2 iken, 2023-2024’te yüzde 42,1’e yükseldi.
YÖNETİCİ POZİSYONLARINDA KADIN TEMSİLİ
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı 2012’de yüzde 14,4 iken, 2023’te yüzde 20,6 oldu. 2016’daki Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerde kadın üye oranı ise 2024’te yüzde 19,4 olarak kaydedildi.
AR-GE PERSONELİ ORANLARI
Araştırma-Geliştirme Faaliyetleri sonuçlarına göre, 2023 yılı itibarıyla kadın Ar-Ge personeli oranı yüzde 34,1 oldu. Bu oran, yükseköğretimde yüzde 47,7, genel devlette yüzde 29,6 ve özel sektörde yüzde 27,8 olarak belirlendi.
EVLENME YAŞLARI
Evlenme İstatistiklerine göre, 2024’te ilk evlenme yaşı kadınlar için 25,8, erkekler için ise 28,3 yıl olarak belirlendi. En yüksek ortalama evlenme yaşları Tunceli ilinde kadınlar için 29,1, erkekler için ise 31,9 olarak saptandı. En düşük ise kadınlarda 23,3 yaş, erkeklerde ise 26,5 yaş olarak Ağrı ve Şanlıurfa’da belirlendi.