PARKİNSON HASTALIĞINI TESPİT ETMEDE KÖPEKLERİN BAŞARISI
Bristol Üniversitesi’nden hayvan davranışları uzmanı Nicola Rooney’nin yönettiği bir araştırmada, bir Golden Retriever ve bir Labrador, Parkinson hastalığını hastalardan alınan deri örnekleri üzerinden yüksek doğruluk oranıyla tespit etti. Araştırma, ciltteki özel bir “koku imzası” bulunduğunu ortaya koydu. Özellikle ciltteki yağlı salgıların, bu hastalığa dair önemli ipuçları taşıdığı düşünülüyor. Rooney, köpeklerin %70 ila %80 oranında doğru teşhis koyduğunu ve bu oranın şansa bağlı olmayacak kadar yüksek olduğunu belirtti.
KOKUNUN FARK EDİLMESİ ON YIL ÖNCE GÜNDEME GELDİ
Parkinson’un kokusunu fark eden ilk kişi, yaklaşık on yıl önce İskoç hemşire Joy Milne oldu. Milne “süper-koklayıcı” olarak tanınıyor ve eşine Parkinson tanısı konulmadan 12 yıl önce, vücudundaki değişiklikleri koku yoluyla hissettiğini ifade ediyor. 2016 yılında gerçekleştirilen küçük bir çalışmada, Milne yalnızca gömlek koklayarak tüm Parkinson hastalarını doğru bir şekilde tespit etti. Hatalı olarak işaretlediği tek kişi ise bir yıl içinde gerçekten Parkinson tanısı aldı.
KÖPEKLERİN TANIM YETENEKLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR SÜRÜYOR
Medical Detection Dogs programı ile Manchester Üniversitesi’nin iş birliğiyle yürütülen son çalışmada, köpeklerin hangi kokuları algıladığı ve bu kokuların neden oluştuğu daha detaylı incelendi. 2019 yılında Manchester Üniversitesi araştırmacıları, Parkinson hastalarına özgü koku bileşenlerini belirledi ve bu bulgular Joy Milne tarafından da doğrulandı. Şu an bu bileşenlerle test aşamasında olan bir tanı swabı üzerinde çalışılıyor.
EĞİTİM SÜRECİ HER KÖPEK İÇİN UYGUN DEĞİL
Ancak eğitim süreci, her köpek için uygun olmayabiliyor. Son deneyde eğitilen 10 köpekten yalnızca 2’si testi başarıyla tamamladı. Köpeklerden biri, sağlıklı bireylerin örneklerinin yüzde 10’unu hatalı bir şekilde “Parkinsonlu” olarak işaretledi. Diğeri ise yüzde 2 oranında hata yaptı. Bununla birlikte, genel başarı oranı, köpeklerin hastalığı rastgele olmayan bir şekilde tespit edebildiğini kanıtladı.