KÖPEKLER PARKİNSON HASTALIĞINI TESPİT EDİYOR
Bristol Üniversitesi’nden hayvan davranışları uzmanı Nicola Rooney’nin liderliğinde gerçekleştirilen çalışma, bir Golden Retriever ve bir Labrador’un, Parkinson hastalığının deri örneklerinden yüksek doğruluk oranıyla tespitini sağladığını ortaya koydu. Araştırmada, Parkinson hastalarına özgü bir “koku imzası” belirlendi. Özellikle ciltteki yağlı salgıların, hastalığa dair ipuçları taşıdığı düşünülüyor. Rooney, köpeklerin %70 ila %80 oranında doğru teşhis koyduğunun altını çiziyor ve bu oranın şansa bağlı olmayacak kadar yüksek olduğunu ifade ediyor.
KOKU YETENEĞİNE SAHİP İNSANLAR DA VAR
Parkinson’un kokusunun fark edilmesi, yaklaşık on yıl önce İskoç hemşire Joy Milne’nin katkısıyla gündeme geldi. Milne, “süper-koklayıcı” olarak adlandırılıyor ve eşine Parkinson teşhisi konulmadan 12 yıl önce vücudundaki farklı kokuyu fark ettiğini belirtiyor. 2016’da yapılan küçük bir çalışmada, sadece gömlek koklayarak tüm Parkinson hastalarını doğru bir şekilde tespit etti. Hatalı olarak işaret ettiği tek kişi ise bir yıl sonra gerçekten Parkinson tanısı aldı.
MEDİKAL KÖPEKLERİN POTANSİYELİ
Medical Detection Dogs programı ile Manchester Üniversitesi’nin ortak çalışmasında köpeklerin neyi kokladığı ve bu kokunun oluşma süreci daha detaylı biçimde incelendi. 2019’da Manchester Üniversitesi araştırmacıları, Parkinson hastalarına özgü koku bileşenlerini tespit etti ve bu bulgular Joy Milne tarafından da doğrulandı. Şu anda test aşamasında olan bir tanı swabı, bu bileşenler kullanılarak geliştiriliyor.
EĞİTİM SÜRECİ KÖPEKLER İÇİN HER ZAMAN UYGUN DEĞİL
Ancak her köpek, bu tür bir eğitim sürecine uygun değil. Son deneyde eğitilen 10 köpekten yalnızca 2’si testi başarıyla tamamlayabildi. Köpeklerden biri sağlıklı bireylerden alınan örneklerin yüzde 10’unu yanlışlıkla “Parkinsonlu” olarak işaretledi. Diğeri ise yalnızca yüzde 2 oranında hata yaptı. Bu verilere rağmen, köpeklerin hastalığı rastgele olmayan bir şekilde tespit edebildiği genel başarı oranıyla kanıtlandı.