KRİPTO VARLIK PİYASASINA YENİ DÜZENLEMELER GELİYOR
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), kripto varlık piyasasına dair kanunun ardından yeni düzenlemeler için harekete geçti. İkincil düzenlemelerle birlikte kripto varlıkların saklanması ve transferine dair ilke ve esaslar belirlendi. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları, yurt içinde fiyatı oluşan kripto varlıklara ilişkin fiyat gözetim sistemi kurmak zorunda olacak. Bu sistemle, piyasa bozucu eylemler tespit edilip gerekli işlemler ve yaptırımlar uygulanacak. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına kontrollü yükümlülükler veren, çerçevesi net şekilde belirlenmiş, piyasa aktörlerince de uygulanabilir nitelikte kurallar bütünü oluşturmayı amaçladık” diye belirtti. Şimşek ayrıca, “Attığımız bu adımlar, piyasanın etkin olarak işlemesi ve yatırımcılar nezdinde de güven ortamı oluşmasına imkan sağlayacak” sözlerini ekledi.
İLK YASAL ÇERÇEVE OLUŞTURULDU
Dünya genelinde birçok ülke kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik düzenlemelere hız verdi. Avrupa Birliği’nde hazırlanan “Kripto Varlık Piyasaları Düzenlemesi”nin geçiş sürecinin ardından Temmuz 2026’da yürürlüğe girmesi bekleniyor. Benzer şekilde İngiltere’de 2026 yılında bu alandaki düzenlemenin tüm yönlerinin uygulamaya geçmesi hedefleniyor. Japonya ve Singapur gibi ülkelerde de kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik esaslar belirlendi. Türkiye’de ise “Sermaye Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 26 Haziran 2024’te TBMM Genel Kurulu’ndan geçerek yasalaştı. Böylece Türkiye’de kripto varlıklara ilişkin ilk yasal çerçeve oluşturulmuş oldu.
İLAVE SERMAYE YETERLİLİĞİ GETİRİLİYOR
Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan edinilen bilgilere göre, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yürütülen kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin ikincil düzenleme çalışmaları son aşamaya geldi. İlgili kamu kurumları ve sektörün görüşleri alınarak yapılan mevzuat çalışmaları sonucunda, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kuruluş ve faaliyetleri, çalışma usul ve esasları ile sermaye yeterliliğine dair tebliğ taslakları oluşturuldu. Bu taslaklarla birlikte, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kurucuları, ortakları, yöneticileri ve personeline dair şartlar belirleniyor. Ayrıca, hizmet sağlayıcıların asgari sermaye ve öz sermaye tutarları tespit edilerek sektördeki mali yapının sürdürülebilir şekilde korunması için risk bazlı ilave sermaye yeterliliği yükümlülükleri getiriliyor. İç denetim, iç kontrol ve risk yönetim birimlerinin kurulması zorunlu olacak.
LİSTELEME KOMİTESİ OLUŞTURULACAK
Yayınlanması beklenen taslaklar çerçevesinde, platformlarda listelenmiş kripto varlıkların kaldıraçlı olarak alınıp satılamayacağı ve türev araç sözleşmeleri ile kredili alım, açığa satış ve ödünç işlemlerine konu olamayacağı belirtiliyor. Tebliğlerle birlikte kripto varlıkların platformlar nezdinde listelenmesine yönelik ilke ve esaslar da belirleniyor. Platformlar, kripto varlıkların listelenmesi ve listeden çıkarılmasına ilişkin kararları vermekle yükümlü bir listeleme komitesi kurmak zorunda olacak. Ayrıca, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının belge ve kayıt yükümlülükleri de açıklanıyor. Platformlar ve saklama kuruluşlarının, müşterilerine ait bakiye bilgileri için Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ile entegrasyon sağlayarak taleplere göre raporlama yapmaları gerekecek. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kuruluş ve faaliyete başlamaları, SPK iznine tabi hale getirilecek. Mevcut hizmet sağlayıcıların da mevzuatta belirtilen şartları yerine getirerek SPK’den izin alması gerekecek.
GEREKEN ALTYAPI YÜKÜMLÜLÜKLERİ YERİNE GETİRİLECEK
Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının, mali durumları ile operasyonel ve teknik altyapılarına dair yükümlülükleri yerine getirmeleri istenecek. Sadece faaliyet izni almış hizmet sağlayıcılarının işlem yapmalarına izin verilecek. Mali, operasyonel ve teknik yükümlülüklerin yanı sıra, kanun gereği kripto varlık hizmet sağlayıcılarının yurt içinde fiyatı oluşan kripto varlıklara yönelik fiyat gözetim sistemi kurmaları gerekecek. Piyasa bozucu eylemler tespit edilerek gerekli işlemler ve yaptırımlar uygulanacak.
ŞİMŞEK: UYGULANABİLİR KURALLAR BÜTÜNÜ OLUŞTURDUK
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, hazırlanan tebliğ taslaklarının, diğer ülke düzenlemeleriyle kıyaslandığında oldukça detaylı ve kapsayıcı unsurlar içerdiğini ifade etti. Şimşek, “Sermayeye ilişkin risk bazlı düzenleme örneği, diğer ülke otoritelerinin düzenlemelerinde yer almıyor. Attığımız bu adımlar, piyasanın etkin olarak işlemesi ve yatırımcılar nezdinde de güven ortamı oluşmasına imkan sağlayacak. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına kontrollü yükümlülükler veren, çerçevesi net şekilde belirlenmiş, piyasa aktörlerince de uygulanabilir nitelikte kurallar bütünü oluşturmayı amaçladık” diye ekledi. Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de kripto varlık ekosistemine yoğun ilgi olduğunu aktaran Şimşek, “Söz konusu düzenlemelerle yatırımcı işlemleri kayıt altında alınmış olacak ve güvenli bir ortam sağlanacak. Ülkemiz finansal piyasaları açısından, global piyasalara paralel şekilde finansal araç çeşitliliği ve fintech ekosisteminin geliştirilmesi yönünde yeni bir araç kazandırılmış oldu. Ayrıca, suçun finansmanının engellenmesi açısından bu düzenlemelerin önemli katkı sağlamasını bekliyoruz.” şeklinde değerlendirdi.