MİT internet sitesindeki Özel Koleksiyon sekmesinde yer alan Belgeler kısmında yeni bir istihbarat raporu yayımlandı. Bu rapor, Milli Mücadele dönemindeki istihbarat faaliyetlerine dair, Ahmet Esat Tomruk, diğer adıyla İngiliz Kemal hakkında olumsuz görüşler içeren 26 Aralık 1940 tarihli belgedir.
OLUMSUZ GÖRÜŞLER BELGEDE YER ALIYOR
Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti’nin görüşlerine dayanan ve Genelkurmay Başkanlığı’na sunulan raporda, “İngiliz Kemal uzun zamandan beri hizmetin alaka ile takip ettiği bir adamdır. ‘İngiliz Kemal’, ‘Boksör Kemal’, ‘Kemal Esat’, ‘Gözlüklü Kemal’ gibi muhtelif isimler taşıyan bu adam zaman zaman ortaya çıkmakta ve yüksek makamlara arzı hizmet ederek bazı kıymetsiz malumatlar vermektedir” denilmektedir. Ayrıca, “Verdiği haberler yurt dışında yaptığı geziler esnasında görüp duyduklarından ve ekseriya ağız havadislerinden ibaret olup her vatandaşın yapmak mecburiyetinde olduğu vazife çerçevesinin hududu içinde kalmaktadır” ifadesi de yer almaktadır. Raporda, “Bir zamanlar bu durumundan hizmetçe de istifade düşünülmüş ve bazı işlerde tecrübe edilmişse de samimi ve dürüst bir karakter taşımadığı sonucuna varıldığı için alaka kesilmiştir” şeklinde değerlendirme yapılmıştır.
KEMAL’İN İLİŞKİLERİ ŞÜPHELİ
Raporda Ahmet Esat Tomruk’un durumu ile ilgili şu bilgiler aktarılmaktadır: “- Hakkında dün derlenen malumata göre, halen Bulgarlarla fazlaca temas etmekte ve bir İngiliz kadını ile de metres hayatı yaşamaktadır. – Metresi Dorti Brayit ile beraber son zamanlarda İstanbul’da çalışan İngiliz İstihbarat Servisi’ne de müracaatla hizmet teklif etmişlerse de bunların başka servisler tarafından provoke edilmiş olmalarından endişe edildiği için İngilizlerce yüz verilmemiştir. Bunun üzerine Alman istihbaratı ile temasa geçmek üzere çalıştıkları duyulmuştur. – Sarhoş ve kumarbaz olduğu da öğrenilen bu adamdan istifade melhuz olmadığı gibi verdiği veya vereceği haberler de itimada layık olmaktan uzaktır.”
ALMAN BÜYÜKELÇİYE YAZILAN MEKTUP
Belgeler kısmında yer alan bir diğer rapor ise 1942 yılında Alman büyükelçisi Franz Von Papen tarafından Türkiye’de bulunan Şemikler köyü muhtarı Şakir’e yazılan bir mektup ile İzmir Merkez Amirliği’nin konuya dair yazısını içermektedir. Von Papen’in, “Türk milletinin muhtelif tabakalarından almış olduğum tebriknameler meyanında sizinki bilhassa memnuniyetimi mucip olmuştur. Beni hatırlayarak iyi temennilerde bulunmanızdan dolayı kalbi teşekkürlerimi sunarım. Milletlerimiz arasındaki büyük dostluğun takviyesi için bundan sonra da çalışabileceğimden bahtiyarım” ifadeleri yer almaktadır.
İzmir Merkez Amirliği’nin 21 Nisan 1942 tarihli yazısında ise, “Alman büyük elçisi Von Papen’in, Şemikler köyü muhtarı Şakir’e yazdığı bir teşekkür mektubunun fotoğrafı bağlı olarak sunulmuştur. Köyün bağlı bulunduğu nahiye ve kaza zarf üzerinde tasrih edilmediğinden postahane mürselünileyhini arattırmışsa da bulamamış ve bir kere tetkik edilerek tekrar Von Papen’e iade edilmek üzere merkezimize göndermiştir.” açıklamasına yer verilmiştir. Ayrıca, “Şakir, Von Papen’i şahsen tanımamakla beraber Almanlara karşı beslediği sempati dolayısıyla gazetede okuduğu bomba hadisesini müteakip Von Papen’e bir mektup yazarak hadiseden sağ olarak kurtulmasından mütevellit memnuniyetini izhar ettiğini söylemiştir” denilmektedir.