Milli İstihbarat Teşkilatı, arşiv çalışmaları çerçevesinde “Arabistanlı Lawrence” olarak bilinen İngiliz casus Thomas Edward Lawrence hakkında önemli bir belge yayımladı. Yayınlanan belgede, Lawrence’ın Mısır, Suriye ve Irak’ta çeşitli kıyafetler giyerek ve takma isimler kullanarak gizli faaliyetler yürüttüğü bilgisi verildi. İstihbarat raporunda, Lawrence’ın Kudüs’te Müslüman bir din adamı veya Yahudi bir haham kılığına girerek yerel halkla bağlantı kurduğuna dikkat çekildi. Ayrıca, belgede Lawrence’ın bu süreçte Müslümanlar ve Yahudiler üzerinde kışkırtıcı telkinlerde bulunduğu iddialarının da doğrulandığı kaydedildi.
1929 TARİHLİ RESMİ YAZI
MİT’in resmi internet sayfasında bulunan “Özel Koleksiyon” bölümündeki “Belgeler” sekmesinde yer alan bu doküman, 23 Eylül 1929 tarihinde Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti tarafından hazırlandı. Belge, Büyük Erkan-ı Harbiyye Reisliği, Dahiliye Vekâleti ve Hariciye Vekâleti’ne gönderildi. Ayrıca, yazının ekinde Lawrence’a ait bir asker üniformalı fotoğrafının bulunduğu ifade edildi. Belgedeki ifadeler şu şekilde: “Kahire’deki Mason kulübüne Suriye ve Filistin’den gelen mevsuk ve teyit edilmiş malumatı ikinci maddede arz eylerim. İngiliz entelicens servis şeflerinden meşhur casus Miralay Lavrens’in bundan iki ay mukaddem Mısır’da şeyh Aptullah namı müstearile bir müddet bulunduktan sonra Suriye ve Irak’a geçtiği ve geçen ağustos ayı zarfında ansızın Kudüs’e geldiği ve elyevm Sudan’ın Hartum şehrinde bulunduğu anlaşılmıştır.”
LAURENCE’IN FAALİYETLERİ
Lawrence’ın Kudüs’teki süre içerisinde Müslüman hocası olarak ve “şeyh Aptullah” ismiyle, ayrıca Amerikalı Musevi haham kılığına bürünerek, bölgedeki Müslüman ve Yahudilere çeşitli telkinlerde bulunduğu ve bu eylemlerinin birçok şahidin ifadeleriyle doğrulandığı belirtiliyor. Ayrıca, İngiliz entelicens servisinin, bu isyan projesinin Mısır milletine teklif edildiği dönemde Mısır’da karışıklıklar çıkararak, ülkenin henüz bu duruma layık olmadığı yönünde bir izlenim oluşturmayı amaçladığı bilgisi yer alıyor.
SUDAN’DA KAOS PLANLARI
Rapor ayrıca Sudan’ın karışıklıklar için uygun bir zemin olduğu vurgulanıyor. Sudan’daki mevcut İngiliz idaresinin, Mısır’la sürekli bağlantılı olduğu belirtiliyor. Sudan’da karışıklıkların yaratılmasının ve agentların Mısır’a gönderilerek olumsuz propagandalar yapılmasının kolaylıkla gerçekleşebileceği ifade ediliyor. “Mısır’da karışıklıklar ihdas ve tertip için en iyi vasat şimdiki halde Sudan’dır.” şeklindeki değerlendirmeler, bu stratejiyle Mısır üzerinde baskı oluşturulmasının amaçlandığını gözler önüne seriyor.