BİRİNCİ PARAGRAF
ABD Başkanı Donald Trump’ın uzun zamandır hedeflerinden biri, NASA yerine özel uzay şirketlerine yatırım yapmaktı. Bu amaç doğrultusunda ajansın yönetimine Trump’a yakın isimler atanmıştı. Havacılık dergisi Aviation Week’in haberine göre, Trump yönetimi bu hedefe ulaşmak için NASA’da ciddi bütçe kesintileri uygulamaya hazırlanıyor.
İKİNCİ PARAGRAF
Yönetimin planladığı 2026 mali yılı bütçesi, NASA’nın bilim direktörlüğü bütçesini yaklaşık yüzde 50 azaltmayı ve binlerce çalışanın işten çıkarılmasını öngörüyor. Bu durum, iklim değişikliğini inceleyen iki uydu görevinin iptali de dahil, birçok bilimsel misyonun sona ermesine yol açacak. Futurism’in haberine göre, NASA Bilim Misyon Direktörlüğü’nden Nicola Fox, “Şu anda başkanın bütçesinde bize ayrılan kaynakların sınırları içinde plan yapıyoruz” diyor.
ÜÇÜNCÜ PARAGRAF
Trump’ın ikinci kez göreve gelmesinden bugüne kadar geçen yedi buçuk ayda NASA üzerinde yüzde 25’lik genel bütçe kesintisi baskısı oluşmuştu. Los Angeles Times’ın aktardığına göre, ajansa bu kesintiler hakkında neredeyse hiç söz hakkı tanınmamıştı. Yakın zamanda birçok NASA çalışanı bu duruma tepki göstererek görevlerinden istifa etti. 1 Ekim’de yürürlüğe girecek olan 2026 bütçesi Kongre onayı olmadan kesinleşmeyecek. Ancak Trump yönetiminin planlarını hızla uygulamaya koyduğu belirtiliyor. Uzmanlara göre bu bütçe, “NASA’yı kurtarmak için çok geç kalındığı” anlamına gelebilir.
DÖRDÜNCÜ PARAGRAF
Eski NASA astronotu ve Bilim Direktörlüğü yöneticisi John Grunsfeld, bu kesintilerin daha endişe verici bir amaca hizmet edebileceğini öne sürdü. Grunsfeld, “Bu, Amerika’yı bilerek cahilleştirme çabasının bir parçası olabilir. Kötü eğitilmiş insanlar, eleştirel düşünme yeteneği güçlü olanlara göre çok daha kolay manipüle edilir” ifadelerini kullanıyor.
Kongre’de ise bu kesintilere karşı güçlü bir muhalefet var. Senato’nun tahsis komitesi, NASA’nın 2026 bütçesini 24,9 milyar dolar olarak belirleyen bir alternatif bütçe önerdi ve mevcut seviyeyi korumayı hedefliyor. Ancak bu karşı teklifin akıbeti henüz belirsiz. Politikalara tepki gösteren uzmanlara göre, bu kesintiler bilim direktörlüğü için “yok oluş seviyesinde bir tehdit” demek. Uzay araştırmalarında yıllarca süren birikimin tehlikeye girdiği ifade ediliyor. Eğer Kongre hızlı bir şekilde harekete geçmezse, Trump’ın “dar” bütçesi uygulamaya koyulacak ve bu durum NASA’nın bilim programları için “çok kötü” sonuçlar doğuracak.