NASA’nın Mars’taki Perseverance gezgini, görev süresinin beş yılı aşkın bir süresine rağmen keşiflerine hız kesmeden devam ediyor. Gezginin en son bulgularından biri, bulunduğu bölgeyle alakasız olan şaşırtıcı bir görünüme sahip bir kaya oldu. Bilim insanları, bu kayanın Mars kökenli olup olmadığını sorgularken, Jezero Krateri’nin Vernodden bölgesinde tespit edilen ve yaklaşık 80 santimetre genişliğindeki bu kaya “Phippsaksla” ismiyle anılıyor.
BİLEŞİMİNDE DEMİR-NİKEL SAKLI
Phippsaksla’nın jeolojik çevresindeki diğer kayalardan ayıran en belirgin özelliği, demir ve nikel açısından zengin bileşimi olması. Bu kombinasyon, kayanın Mars’a ait olmayabileceğini, geçmişte gezegene çarpan bir demir-nikel meteoriti olabileceğini düşündürüyor. Taşlı meteoritlere oranla daha az bulunan demir-nikel meteoritleri genellikle Güneş Sistemi’nin ilk dönemlerinde büyük asteroitlerin çekirdeklerinden oluşuyor. Perseverance, eşsiz yapısı nedeniyle bu kayayı keşfetti ve çevresindeki kayalardan daha büyük ve daha yüksek görünümde olan bu cisim, ilginç bir şekilde oyulmuş bir görünüş sergiliyor. Gezgin, direğine monte edilmiş gelişmiş Mastcam-Z kameralarıyla kayanın yakın ve uzak görüntülerini çekti. Ardından, kimyasal yapıyı incelemek amacıyla SuperCam enstrümanlarının lazerlerini ve ışık dalga boylarını ölçen spektrometrelerini kullanarak demir ve nikel oranını belirledi.
BEKLENEN BULUŞ
Phippsaksla, bir uzay misafiri olarak keşfedilmesine rağmen, tam anlamıyla beklenen bir durum değil. Zira Mars’ın farklı bölgelerinde geçmişte demir-nikel meteoritlerine rastlanmıştı. Ancak görev bilim insanları, Jezero Krateri’nde, Gale Krateri gibi benzer yaştaki bir yerde bu tür bir meteorit bulamamış olmalarına şaşırıyorlardı. Phippsaksla’nın bu eksikliği gidermesi bekleniyor. Ancak bu kayanın bir meteorit olduğunun kesinleşmesi için daha fazla analiz yapılması gerekecek. Eğer bu durum onaylanırsa, Perseverance için başka bir önemli ilk olacak ve Mars ile Güneş Sistemi’nin erken tarihine dair yeni ipuçları sağlayacak. Perseverance, Mars yüzeyinden örnek toplayan ilk gezgin olarak, Phippsaksla’dan bir parça alarak gelecekte Dünya’ya getirilmek üzere depolama işlemi yapabilir. Fakat, toplanan bu değerli örneklerin tek başına Dünya’ya iletilmesi mümkün değil; bunun için ayrı bir uzay aracına ihtiyaç duyulacak.
KEŞİFLER DEVAM EDİYOR
Şubat 2021’de Mars’a iniş yapan Perseverance, antik göl yataklarında dolaşarak, hem volkanik oluşumlar gibi Mars yüzeyindeki özelliklere dair daha fazla bilgi edinmemizi sağladı hem de gezegende bir zamanlar yaşamın olabileceğine dair belirtiler ortaya çıkardı. Belirli bir sona ulaşmadan çalışmaya devam eden keşif aracı, Kızıl Gezegen’den yeni taşlarla bizleri buluşturmaya devam edecek gibi görünüyor.