NETANYAHU’NUN SİLOAM YAZITINA İLGİSİ
İsrail Başbakanı Netanyahu, Gazze işgali gibi önemli bir mesele yaşanırken, Türkiye’deki Siloam Yazıtı’nı gündeme getirmesiyle dikkat çekiyor. Netanyahu’nun, İncil’deki Kral Hizkiya adına görev yapan ve kendisine ait bir mühür yüzüğünün bulunduğu Yoaş adlı bir yetkili ile tarihi kimliği oluşturma çabası göze çarpıyor. Türkiye’nin sürekli taleplere rağmen vermeyi reddettiği yazıt, İsrail’in tarihi bağları ile ilişkilendirilerek sunuluyor. İsrail, bu yazıyı “Yahudilerin Kudüs’teki tarihi köklerinin binlerce yıl öncesine dayandığının kanıtı” olarak tanıtıyor. Bu eser, İsrail tarafından “modern Yahudi devletinin tarihsel meşruiyetini” destekleyen bir unsur olarak görülüyor. Ancak, bu söylemlerin arkasında yatan politika ve bölge ilişkileri, İsrail’in tarihsel varlığını kanıtlamaya duyduğu ihtiyacı sorgulatıyor.
SİLOAM YAZITI’NIN TARİHSEL ÖNEMİ
Netanyahu, 15 Eylül’de Rubio ile Mescid-i Aksa’ya yakın tünelleri gezerken, konuyu Siloam Yazıtı’na getirdi. Tünelde bir Siloam Yazıtı kopyasının bulunuşu, Netanyahu’nun dini konularla ilişkisi bilinen ABD Dışişleri Bakanı Rubio’yu etkileme çabası olarak yorumlanıyor. Netanyahu, Türkiye’den Siloam Yazıtı’nı almak için ısrarını sürdürüyor ve bu durum Türkiye’nin tepkisini çekiyor. Netanyahu, Siloam Yazıtı’nın Osmanlı döneminde Doğu Kudüs’te bulunarak İstanbul Arkeoloji Müzesi’ne getirildiğini hatırlatıyor ve geçmişte bu yazıtı Türkiye’den istemesi üzerine Erdoğan ve teması yüzünden bu talebin reddedildiğini ifade ediyor.
ERDOĞAN’DAN CEVAP
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Netanyahu’nun bu açıklamalarına sert bir karşılık vererek, “Kudüs-ü Şerif’i namahrem ellerin kirletmesine izin vermeyiz” diyerek geçmişi hatırlatıyor. Siloam Yazıtı, incelendiğinde, İsrail’in mevcut varlığını tek başına meşru kılacak bir eser değil. Yazıt, “Siloam Havuzu’ndan Tapınak Dağı’nın güney ucunun altındaki Davut Şehri’ne su getiren tünelin inşasını” detaylandırıyor ve tünelin Kral Hizkiya döneminde inşa edildiğine dair İncil’deki anlatımı yansıtıyor.
İSTANBUL ARKEOLOJI MÜZESİ’NDEN BAŞKA ESERLER
İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bölgeye ait başka önemli eserler de bulunuyor. Bunlardan biri 1908 yılında keşfedilen Gezer takvimi ve diğeri ise Kudüs’teki Tapınak Dağı’ndan elde edilen Tapınak Uyarısı yazısı. Tüm bu eserler, İstanbul’a getirildiğinden beri iyi bir şekilde korunuyor. Profesör Erhan Afyoncu, Siloam Yazıtı’nın tarihi üzerinde şüpheler olduğunu ifade ediyor. Bunun yanı sıra, Netanyahu’nun Kral Hizkiya ile ilgili olan yazıt üzerinden oluşturduğu bağın sorgulanabilir olduğu belirtiliyor.
ANTİK ESER KOLEKSİYONU VE NETANYAHU’NUN HESABI
Netanyahu’nun antik eserler koleksiyonu bulunduğu ve evine gelenlere de bu eserleri gösterdiği biliniyor. Bunun yanı sıra, Netanyahu, ısrarla Kral Hizkiya ile ilgili adı seçmekte ve bu bağlamda Siloam Yazıtı’nı öne çıkartmaya çalışıyor. Ancak, Netanyahu’nun bu tarihi bağlantısını nasıl oluşturduğu ve geçmişi nasıl aradığı da merak edilmekte.
Kısacası, Netanyahu’nun Siloam Yazıtı üzerindeki ısrarlı talepleri, hem tarihsel bağlarını güçlendirme çabası olarak görülüyor hem de daha geniş bir politik söylem geliştirmeye yönelik olarak dikkat çekiyor.