Tahran yönetimiyle 36 yıl sonra ilk kez anlaşan ABD, bölgedeki İran karşıtı müttefiklerini teskin etmeye çalışıyor. Savunma bakanını Ortadoğu turuna çıkaran Obama, bölgedeki liderleri telefonla arayıp anlaşmayı anlattı
ABD öncülüğündeki P5+1 grubunun İran’la vardığı nükleer program konusunda anlaşma, herkesi memnun etmedi. ABD Başkanı Barack Obama, vakit kaybetmeden anlaşmadan rahatsız olan Amerikan müttefiklerini teskin etmek için harekete geçti.
Obama, Savunma Bakanı Ash Carter’a bölgedeki bu ülkeleri tek tek ziyaret etmesi için talimat verdi. Bölgede yapacağı temaslar konusunda detaylı bilgi vermeyen Carter, ilk açıklamasında “İsrail de dahil olmak üzere bölgedeki dostlarımızın güvenliğini hem sağlama hem de artırma konusunda hazırlıklıyız” dedi.
ÖNCE KRAL, SONRA PRENS
Obama, bir yandan da telefon diplomasisi yaptı. Suudi Arabistan Kralı Salman’a telefon açan Obama, hem İran anlaşmasını anlattı hem de Yemen konusundaki desteğini yineledi. Beyaz Saray açıklamasında, “Obama, Kral Salman’a ABD’nin Körfez’deki ortaklarıyla birlikte İran’ın istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerine karşı çalışmaya bağlı olduğunu belirtti. ABD bölgedeki ortaklarımızın istikrar ve kapasite artırma faaliyetlerini desteklemeye devam edecek” denildi.
ABD Başkanı, İran’la anlaşmadan birkaç saat sonra Birleşik Arap Emirlikleri Veliaht Prensi Muhammed bin Zeyid el-Nahyan’ı da aradı. Obama’nın Suudi Arabistan Kralı gibi Prens Nahyan’a da İran’ın istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerine karşı birlikte mücadele teminatı verdiği açıklandı.
EN ZORLUSU NETANYAHU
İran ile anlaşmadan dolayı telefon edilen ilk ülkelerden biri de İsrail oldu. Obama, anlaşmayı “Tarihi bir hata ve şer eksenine teslimiyet” gibi sözlerle yerden yere vuran İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu arayarak yatıştırmaya çalıştı. ABD Başkanı telefonda, Netanyahu’yu, anlaşmanın İran’ın nükleer silah edinmesini engelleyeceğine ikna etmeye çalıştı. İki liderin ilişkisi, İran meselesi yüzünden uzun zamandır gergindi.
BAYRAM ERKEN GELDİ
Anlaşma haberine en çok sevinenler İran halkı oldu. 13 yıldır savaş tehdidi altında yaşayan İran, ilk kez nükleer program nedeniyle saldırı tehlikesinin olmadığı bir gün geçirdi. Sokaklara dökülen İranlılar, ellerinde bayraklarla anlaşmayı kutladı.
HAMANEY ‘KISACA’ KUTLADI
İran Dini Lideri Ayetullah Hamaney, yaptığı kısa yazılı açıklama ile tarihi anlaşmayı sağlayan ekibi kutladı. Açıklamada, “İran’ın lideri, nükleer anlaşmaya varılmasını sağlayan müzakere heyetinin büyük çaba ve emeğini takdir etmektedir” denildi.
KIRMIZI HALIYLA KARŞILANDI
Anlaşmanın mimarlarından İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, dün ülkesine döndü. Zarif, havaalanında kırmızı halıyla karşılandı. İran’daki kutlamalarda en çok dikkat çeken posterlerden biri de Zarif’e aitti.