GÜNDEME DAMGA VURAN DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Bedevi Araplar ve Dürziler arasında ortaya çıkan kriz, Şam ile Tel Aviv hattında gergin günlere yol açtı. Suriye, barış ve istikrar arayışı içinde Fransa’nın başkenti Paris’te ilginç bir diplomasi trafiği yaşıyor. Fransa ve ABD’nin desteğiyle, Şam yönetimi ile terör örgütü PKK’nın Suriye kolu olan SDG arasında düzenlenmesi planlanan görüşmeler, önce süresiz olarak ertelense de duruma İsrail dahil oldu. İsrail Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ile görüşmek üzere Paris’e gitti. Bu durum, Suriye’nin yeni yönetimiyle İsrail arasında bakanlar düzeyinde gerçekleşecek ilk görüşme olma özelliğini taşıyor.
ERTELENME NEDENLERİ BELİRSİZ
Barrack ile SDG’nin lideri Mazlum Abdi’nin 19 Temmuz’da Ürdün’ün başkenti Amman’da yapılan görüşmenin ardından, Paris’te bir mini zirve gerçekleştirme kararı alındığı bildirildi. Toplantının temel konuları arasında, SDG’nin Suriye devlet kurumlarına entegrasyonu ve mart ayında Abdi ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara arasında imzalanan anlaşmanın uygulanması yer alıyordu. Ancak bazı bilgiler doğrultusunda Abdi, Şeybani ile yapacağı görüşmeye son anda katılmaktan vazgeçti. SDG Sözcüsü Ferhad Şami, “Silahsızlanma kırmızı çizgimizdir. İlkelerimiz üzerinden pazarlık yapmıyoruz” diyerek, Şam yönetimiyle eşit bir ortaklık geliştirmek istediklerini vurgulamıştı. Diğer yandan Suriyeli kaynaklar, Suriye heyetinin SDG ile başka bir ülkede görüşmeyi kesin bir dille reddettiğini, hükümetin SDG’yi eğer eşit görmezse, bunu kanun dışı bir grup olarak tanımlayacağını bildirdi.
İSRAİLLİ BAKANIN ZİYARETİ
Şam ile SDG arasındaki görüşmenin ertelendiği duyurulduktan kısa bir süre sonra, İsrail devlet televizyonu KAN, İsrailli bir kaynağa dayandırarak, İsrail Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer’in Barrack ve Şeybani ile yapılacak görüşmeye katılmak üzere Paris’e gittiğini bildirdi. Tarafların “güvenlik toplantısı” kapsamında bir araya geleceği ifade edilirken, içeriğe dair daha fazla bilgi verilmedi. Jerusalem Post’a konuşan kaynaklar, Dermer’in İstanbul’da Avrupa ülkeleriyle İran arasındaki nükleer görüşmelerle ilgili Avrupalı yetkililerle de toplantılar gerçekleştireceğini duyurdu.
BARRACK’TAN OLUMLU MESAJ
Büyükelçi Barrack, bir önceki gece geç saatlerde sosyal medya üzerinden, taraflarla bir araya geldiğini belirterek, “Amacımız diyalog ve gerilimi azaltmaktı. Bunu da başardık. Tüm taraflar bu çabaları sürdürme taahhütlerini yineledi” demişti.
SÜVEYDA KRİZİ VE SONRASI
İsrail ordusu, 1967’den beri işgal altında tuttuğu Golan Tepelerinde, buraya bitişik tampon bölgeyi 8 Aralık 2024’te işgal etmişti. İsrail birlikleri bu işgali tampon bölgenin de ötesine taşıyarak, başkent Şam’ın 20 kilometre yakınına kadar gelmişti. İki ülke arasında 1974’te imzalanan Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması, Golan Tepelerindeki tampon bölge ve silahtan arındırılmış bölgenin sınırlarını belirlemiştir. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Suriye’nin güneyindeki işgalin kalıcı olacağı mesajını vererek, Suriye’nin egemenliğine karşı güney bölgesinin silahsızlandırılması talebinde bulunmuştu. Ayrıca, 13 Temmuz’da Suriye’nin güneyindeki Süveyda’da meydana gelen çatışmalara müdahale eden İsrail ordusu, Suriye ordusu ile Şam’daki Cumhurbaşkanlığı yerleşkesi çevresinde ve Genelkurmay binasına saldırılar düzenlemişti.