Aksaray’da 24 yaşındaki bir kadın, zayıflama amacıyla düzenli bir şekilde kullandığı poşetli bitki çayı yüzünden karaciğer yetmezliği gelişti. Komaya giren genç kadın, yalnızca karaciğer nakli ile hayatta kalmayı başardı. Bu olay, bitkisel ürünlerin kontrolsüz tüketiminin ciddi sağlık risklerini yeniden gündeme getiriyor.
SAĞLIK BAKANLIĞI DENETİM İÇİN ADIM ATIYOR
Olayın ardından Sağlık Bakanlığı, geleneksel bitkisel tıbbi ürünlerin ruhsatlandırılması ve yalnızca eczanelerde satılması konusunda harekete geçti. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ayar, “Bu ürünlerin denetimsiz şekilde piyasaya sunulması halk sağlığı açısından ciddi riskler doğuruyor” diyerek sözlerine devam etti: “Çayların içinde iki bin civarında aktif kimyasal madde var. Çok önemli kısmı sinir sistemi ile damar hastalıklarına zemin hazırlıyor. Gen zararı da yapıyor. Sadece onaylı çaylar içilmeli.”
BİTKİLER İÇİN BİLİMSEL REHBER HAZIRLANDI
Prof. Dr. Ayar, kantarondan rezeneye kadar 190 farklı tıbbi bitki için monografler (bilimsel değerlendirme dosyası) hazırlandığını açıkladı: “Amacımız, geleneksel bitkisel tıbbi ürün kapsamında ruhsatlandırılan tıbbi çayların üretim kalitesinin artırılması, standardizasyon sağlanması, AR-GE faaliyetleri ve üreticinin desteklenmesi adına somut öneriler geliştirmek.”
İSİM BENZERLİĞİNE DİKKAT EDİLMELİ
Başkent Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Başaran, bitkisel ürünlerin bilimsel sınıflandırılmadan tüketilmesinin ölümcül sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Başaran, “Zayıflama çayı olarak kullanılan Stephania tetrandra bitki çayının yerine yöresel isim benzerliği sebebiyle Aristolochia fangchi bitkisinin çay olarak tüketilmesi sonucu nefropatiye bağlı olarak Belçika’da 104 vaka görülmüş, 43 hastada böbrek yetmezliği gelişmiş, 30’u ölümle sonuçlanmış.” şeklinde uyarıda bulundu.