Dördüncü yılına girmiş olan Ukrayna Savaşı, küresel silah endüstrisinin dinamiklerini değiştirmiş durumda. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün ortaya koyduğu rapora göre, Rusya tehdidi, Avrupa’da silahlanma yarışını hızlandırıyor.
SİLAHLANMA YARIŞI SÜRECEK
2015-2019 döneminde Avrupa ülkelerinin küresel silah ithalatındaki payı yalnızca yüzde 11 civarındayken, 2020-2024 aralığında bu oran ciddi bir artışla yüzde 28’e ulaşmış durumda. Bu durum, Avrupa’nın güvenlik stratejilerinde önemli değişiklikler yaşandığını gösteriyor.
AMERİKAN SİLAHLARINA BAĞIMLILIK ARTIYOR
Rapor ayrıca Avrupa’nın Amerikan silahlarına bağımlılığını da gözler önüne seriyor. Son 5 yıl içinde Avrupa’nın silah ithalatı yüzde 155 gibi büyük bir oranla artarken, bu silahların yüzde 64’ü Amerika Birleşik Devletleri’nden sağlandı. Bu durum, kıtanın savunma politikasının ne denli dışa bağımlı hale geldiğini gösteriyor.
UKRAYNA’NIN İTHALATI ARTIK EN YÜKSEKTE
Ukrayna’nın silah ithalatındaki artış ise dikkat çekici. 2020-2024 döneminde Ukrayna’nın aldığı silahlar yaklaşık 100 kat artış gösterdi. Kiev yönetimi toplam küresel silah ithalatının yüzde 9’unu gerçekleştirmesiyle birlikte, Avrupa’nın en büyük silah ithalatçısı konumuna geldi. Ukrayna’nın silahlarının yüzde 45’i ABD, yüzde 12’si ise Almanya tarafından tedarik ediliyor. Savaşın başlangıcından bu yana en az 35 ülkenin Ukrayna’ya silah gönderdiği ifade ediliyor.
Amerikan şirketlerinin küresel silah ihracatındaki payı, 2015-2019 döneminde yüzde 35 iken, son beş yılda yüzde 43’e yükseldi. Bu süreçte Amerika Birleşik Devletleri toplamda 107 ülkeye silah satarak, bu alandaki liderliğini sürdürüyor.
ALIM YERLERİ DEĞİŞİYOR
Amerikan silahlarının yüzde 35’ini Avrupa ülkeleri alırken, Orta Doğu ülkeleri ise yüzde 33 ile ikinci sırada yer alıyor. Önceki dönemde ikinci sırada bulunan Rusya, 2020-2024 döneminde yüzde 21’den yüzde 8’e gerileyerek üçüncülüğe düştü. Ayrıca, Fransa son beş yıl içinde dünyanın en büyük ikinci silah tedarikçisi konumuna yükselirken, yüzde 6 ile Çin dördüncü sıraya yerleşti.
TÜRKİYE’DEN YÜKSEK İHRACAT
Türkiye’nin silah ihracatı da bu süreçte yüzde 103 gibi önemli bir oranla artış gösterdi. Ayrıca, Gazze’deki savaşın yaşanmasına rağmen İsrail’in silah ithalatı ise nispeten sabit kaldı. İsrail’e silah tedariği açısından Amerika Birleşik Devletleri yüzde 66 ile başı çekerken, Almanya ise yüzde 33 ile ikinci sırada yer alıyor.