SOYKIRIMIN ACI YILI VE ANMA TÖRENLERİ
Dünyada yaşanan soykırım zorbalıklarından biri, Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’da Boşnakların maruz kaldığı katliamda yaşandı. Sırp birliklerinin 1992-1995 yıllarında en az 8 bin 372 Boşnak sivili katlettiği bu soykırımın 30. yılı anılıyor. Srebrenitsa’da Boşnakların yaşadığı soykırım, Türkiye’den de yankı ve tepki bulmaya devam ediyor.
İŞGAL VE TESLİM OLMA
Srebrenitsa, 11 Temmuz 1995’te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birlikleri tarafından işgal edildi. İşgal sırasında Birleşmiş Milletler (BM) bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnaklar, daha sonra Sırplara teslim edildi. Sırplar, kadın ve çocukların Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmasına izin verirken, otobüs ve kamyonlara bindirilen erkeklerden 8 bin 372’sini götürerek ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda acımasızca katletti.
TOPLU MEZARLAR VE TÖREN
Katledilenlerin cesetleri, ortaya çıkmamaları amacıyla ülke genelindeki çeşitli toplu mezarlara gömüldü. Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz’da Potoçari Anıt Mezarlığı’nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor. Bu anıt mezarlıkta şimdiye kadar 6 bin 765 kurban toprağa verilirken, 250 kurban ailelerin isteğiyle yerel mezarlıklara defnedildi.
BUGÜN CENAZE TÖRENİ DÜZENLENECEK
Srebrenitsa’da 1995’te Sırplar tarafından yapılan soykırımda öldürülen ve kimlikleri tespit edilen soykırım kurbanlarından 7’si daha bugün düzenlenecek cenaze töreninin ardından toprağa verilecek. Srebrenitsa soykırımında hayatını kaybeden ve cenazesine ulaşılamayan 1.000’den fazla kişi daha bulunuyor.
ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDAN AÇIKLAMA
Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007’de verdiği kararda, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’nden (ICTY) gelen kanıtlarla Srebrenitsa ve civarında yaşananları “soykırım” olarak nitelendirdi.
BARIŞ YÜRÜYÜŞÜ GELENEĞİ
Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’da 1995’te anti-soykırım için kaçan Boşnak sivillerin Tuzla şehrine ulaşmak için kullandığı orman yolunda geleneksel olarak “Barış Yürüyüşü” düzenleniyor. Temmuz 1995’teki soykırım sonrası halk arasında “ölüm yolu” olarak bilinen bu orman yolunda 3 gün süren yürüyüş, katılımcıların her gün ortalama 35 kilometre katederek 10 Temmuz’da Potoçari Anıt Mezarlığı’na ulaşmasıyla sona erdi.
ERDOĞAN’DAN GÜNDEMİ BELİRLEYEN MESAJ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Srebrenitsa Soykırımının 30’uncu Anma Töreni” programına bir video mesaj gönderdi. Erdoğan, “Ne acıdır ki, bugün Gazze’de yaşananlar uluslararası toplumun Srebrenitsa’dan gerekli dersleri çıkarmadığını gösteriyor. Srebrenitsa’da sessiz kalan uluslararası toplum, Filistin’de son yıllarda yaşanan zulümleri de sadece seyrediyor” dedi. Ayrıca “Soykırımın üzerinden 30 yıl geçmesine rağmen acılar hala taze” ifadelerini kullandı.
EMİNE ERDOĞAN’DAN ANMA PAYLAŞIMI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, Srebrenitsa Soykırımı’nın yıl dönümünde sosyal medya hesabından, “Acısı dün gibi taze olan Srebrenitsa Soykırımı’nın yıl dönümünde, hayattan koparılan Bosnalı kardeşlerimizi rahmetle anıyor, ailelerine ve sevdiklerine sabır diliyorum” ifadesini kullandı.
KURTULMUŞ’TAN UNUTMAMA VURGUSU
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Srebrenitsa soykırımının 30. yılı dolayısıyla bir mesaj yayımladı. Kurtulmuş, “Srebrenitsa’yı asla unutmayacağız, unutturmayacağız” diyerek yaşananları insanlık için bir utanç kaynağı olarak tanımladı.