JEOPOLİTİK RİSKLERİN ETKİSİ
TCMB Başkanı Fatih Karahan, İstanbul Finans Merkezi’nde “Enflasyon Raporu 2025-III Bilgilendirme Toplantısı” kapsamında önemli açıklamalarda bulundu. Karahan, jeopolitik risklerin küresel ekonomi üzerindeki etkisinin devam ettiğini belirtti. Ancak son dönemlerde belirsizliğin biraz azalmasının küresel görünümde iyileşmelere yol açtığını, buna rağmen büyüme beklentilerinin halen ocak ayı düzeylerinin altında kaldığını söyledi. Enerji emtia fiyatlarının jeopolitik koşullarla paralel olarak arttığını belirtirken, endüstriyel metal fiyatlarında gümrük tarifelerinin etkisiyle bir artış gözlemlendiğini ifade etti.
TALEP KOMPZİSYONUNDAKİ DEĞİŞİM
Sıkı para politikası sonucunda talep kompozisyonunun daha dengeli bir görünüm kazandığını vurgulayan Karahan, özel tüketimin büyümeye olan katkısının belirgin bir şekilde azaldığını belirtti. Tüketim ve üretim verilerinin çeyreklik bazda değerlendirildiğinde, talep kompozisyonundaki normalleşmenin belirgin olduğu görülüyor. Anket bazlı göstergeler ise sanayide zayıflayan bir durumu işaret ediyor. Aynı zamanda sanayi üretiminin çeyreklik bazda sınırlı bir düşüş yaşadığını kaydetti.
İkinci çeyrekte üretim göstergeleri genel olarak ılımlı bir seyir izlemiş durumda. Kapasite kullanım oranının ikinci çeyrekte yatay bir seyir izlediğini belirten Karahan, manşet işsizlik oranının da geçmiş dönem ortalamalarının altında kaldığını dile getirdi. Yurt içi satışların da sürdüğünü, altın hariç perakende satışların ılımlı seyrine devam ettiğini ifade etti. Kartla yapılan harcamaların, tüketimde ivme kaybının devam ettiğine işaret ettiğini ekledi.
ENFLASYONDAKİ GELİŞMELER
Tüketici enflasyonunun yüzde 33,5’e gerilediğini ve bu durumun son üç ayda piyasa beklentilerinden düşük olduğunu aktaran Karahan, temel mal enflasyonundaki artışın geçici olduğunu belirtiyor. Ağustos ayındaki öncü verilerin ana eğilimde kademeli yavaşlamanın devamını gösterdiğini ifade etti. Gıda fiyatlarındaki iklim koşullarının etkisiyle enflasyonda bir yavaşlama yaşandığını açıkladı. Kira enflasyonunun öngörülenden daha dirençli olduğunu ve yüzde 4 olarak yatay seyrini sürdürdüğünü belirtti.
POLİTİKA VE ENVLAASYON BEKLENTİLERİ
Sıkı para politikası sürecini sürdürdüklerini ve sonuçlarının kademeli olarak alınmaya devam ettiğini ifade eden Karahan, politika faizinin yüzde 43 düzeyine çekildiğini söyledi. KKM’nin sona erdirilmesi planlarını da paylaşarak, Temmuz PPK kararı sonrasında tüketici kredi faizlerinde 5,3, ticari kredi faizlerinde ise 5,5 puan düşüş yaşandığını söyledi.
YIL SONU ENFLASYON TAHMİNLERİ
Türkiye’ye yönelik sermaye girişlerinin Mayıs ayından itibaren yeniden başladığını ifade eden Karahan, brüt rezervlerin 8 Ağustos’ta 174 milyar dolara ulaştığını belirtti. Sıkı para politikasının risk ve oynaklık göstergeleri üzerindeki olumlu etkisine de değindi. Enflasyon oranında 2025 yılı sonunda yüzde 25-29 arasında bir gerçekleşme beklediklerini, 2026 yılı sonunda ise enflasyonun yüzde 13-19 aralığında olabileceğini öngördüklerini aktardı.