JEOPOLİTİK RİSKLERİN ETKİSİ
TCMB Başkanı Fatih Karahan, İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlenen “Enflasyon Raporu 2025-III Bilgilendirme Toplantısı” sırasında önemli açıklamalarda bulundu. Karahan, “Jeopolitik riskler küresel ekonomi üzerinde etkili olmaya devam ediyor” diyerek, belirsizliğin azalmış olmasının küresel görünümü bir miktar iyileştirdiğini belirtti. Ancak, mevcut büyüme beklentilerinin hala ocak ayı değerlerinin altında olduğunu vurguladı. Enerji emtia fiyatlarının, jeopolitik koşullara bağlı olarak kısmen arttığını ifade etti. Gümrük tarifeleri nedeniyle endüstriyel metal fiyatlarında da bir artış yaşandığını aktardı. Sıkı para politikalarının talep kompozisyonunu daha dengeli hale getirdiğini söyledi. Özel tüketimin büyümeye katkısının belirgin şekilde azaldığına dikkat çekti.
ÜRETİM GÖSTERGELERİ VE İŞSİZLİK ORANI
Karahan, talep kompozisyondaki normalleşmenin, büyüme verilerinin çeyreklik bazda incelendiğinde göze çarptığını belirterek, “Anket bazlı göstergeler sanayide zayıflayan bir görünüme işaret ediyor” dedi. Sanayi üretiminin çeyreklik bazda sınırlı bir şekilde gerilediğini ve ikinci çeyrekte üretim göstergelerinin genel olarak ılımlı seyrettiğini dile getirdi. İkinci çeyrekte kapasite kullanım oranının yatay bir seyir izlediğini belirtti. Manşet işsizlik oranının ise bir miktar artmış olmasına rağmen geçmiş dönem ortalamalarının altında kalmaya devam ettiğini ifade etti. Perakende satışların altın hariç ılımlı seyrini sürdürdüğünü aktardı.
CARI AÇIK VE İHRACATIN DURUMU
Karahan, talep koşullarının dezenflasyonist etkisinin artış gösterdiğini belirtti. Zayıf seyreden küresel talebe rağmen ihracatın arttığını ve dış ticaret dengesinde iyileşme görüldüğünü söyledi. İkinci çeyrek için cari açığın milli gelire oranının yüzde 1,3 olduğunu tahmin ettiklerini aktardı. Cari açığın yukarı yönlü risklerinin ise canlı olduğunu vurguladı.
KİRA ENFLASYONU VE TÜKETİCİ ENFLASYONU
Tüketici enflasyonunun yüzde 33,5’e gerileyerek, önemli bir düşüş kaydettiğini açıklayan Karahan, “Enflasyon son 3 ayda üst üste piyasa beklentilerinden düşük gerçekleşti” diye konuştu. Temel mal enflasyonundaki artışın geçici olduğunu belirtti. Ağustos öncü verilerinin ana eğilimde kademeli bir yavaşlamanın devam ettiğini gösterdiğini bildirdi. Gıda fiyatlarında ise iklim koşullarının etkili olduğunu aktardı. Kira enflasyonunun öngörülenden daha dirençli bir seyir izlediği ve yüzde 4 olarak yatay bir seyir izlediği belirtilirken, kira enflasyonunun gerilemeye devam edeceği öngörüldü.
SIKI PARA POLİTİKASININ DEVAMI VE ENFLASYON BEKLENTİLERİ
Kara, sıkı para politikasını sürdürmeye ve sonuçlarını kademeli olarak almaya devam ettiklerini söyledi. Politika faizini yüzde 43 düzeyine çekmelerinin yanı sıra KKM’yi sona erdirmeyi planladıklarını bildirdi. Temmuz’dan bu yana tüketici kredisi faizleri 5,3, ticari kredi faizleri 5,5 puan geriledi. Yıl sonu enflasyon tahminlerinin ise 2025 yılı sonunda yüzde 25-29 arasında olacağını öngördüklerini belirtti. 2026 yılı sonu için ise enflasyonun yüzde 13-19 arasında gerçekleşeceği tahmin ediliyor.