KADROSU VE YAPISI BELİRSİZ
ABD’de son dönemlerde ülkede meydana gelen sokak eylemlerindeki şiddetin sözde sorumlusu olarak görülen “Antifa”, ABD Başkanı Donald Trump tarafından “hasta ve tehlikeli” olarak nitelenerek “terör örgütü” ilan edilmek isteniyor. Trump, 2020 seçim kampanyasında bu hareketi “terör örgütü” olarak sınıflandırma niyetini açıklamış; ancak o dönemdeki seçim kaybı sebebiyle bu vaadini gerçekleştiremiyor. Cumhuriyetçi aktivist Charlie Kirk’ün öldürülmesi sonrası terör örgütü ilan edilen Antifa’nın kökeni, ideolojisi ve ABD’deki geçmişi dikkat çekiyor.
AVRUPA KÖKENLİ ANTI-FAŞİZM
Kamusal kaynaklarda “anti-faşizm” olarak tanımlanan terimin kısaltması olarak bilinen Antifa hareketinin kökenleri, 1930’lara kadar uzanıyor. Almanya’daki Nazizme ve İtalya’daki faşist rejime karşı ortaya çıkmış aşırı sol bir grup olarak bilinen Antifa, ABD’de 1980’lerden sonra kendini gösteriyor. Bu dönemde, “Dazlaklar” adındaki Neonazi sempatizanları ve ırkçı Ku Klux Klan’a karşıt duruş sergilediği biliniyor.
AŞIRICI GRUP OLARAK TANINIYOR
ABD’de Antifa, politik reform ve uzlaşı yerine hedeflerine doğrudan eylemlerle ulaşmayı tercih eden “aşırıcılar” olarak biliniyor. Faşizme ve ırkçılığa karşı özellikle toplumsal olaylar ve protestolarda aktif bir şekilde boy gösteren bu grup, karşı tarafı yıldırma, fiziksel şiddet ve mala zarar verme gibi “protesto taktikleri” ile öne çıkıyor.
BOŞ LİDERLİK VE HİYERARŞİ
Antifa, takipçilerinin bazı ideolojileri paylaşan aktivistlerden oluştuğu bir sosyal hareket olarak betimleniyor. “Gizli” olduğu ve resmi liderlerinin bulunmadığı belirtilen bu grubun sempatizan sayısı ise bilinmediğinden tahmin edilemiyor. Öte yandan, “otoriter, homofobik, ırkçı ve yabancı düşmanı” eylemlere karşı kampanya yaparak bazen “Black Lives Matter” gibi yerel aktivist ağlarla işbirliği yaptığı da biliniyor.
PROTESTOLARDAKİ ROLÜ
Yerel düzeyde küçük kolektifler veya hücreler ile örgütlenen Antifa, 2017’de Virginia’nın Charlottesville kentinde düzenlenen aşırı sağcı “Sağı Birleştirin” mitingine katılarak varlık gösteriyor. Bu mitingde, aşırı milliyetçilerin protesto edilmesi ile şiddet olayları yaşanıyor. Olaylar sonucunda bir kişi hayatını kaybederken, çok sayıda yaralı meydana geliyor. Trump, 2020’de Minnesota’da George Floyd’un polis tarafından öldürülmesine karşı düzenlenen protestolardaki şiddetten Antifa’yı sorumlu tutuyor. Ayrıca, 2021’de gerçekleşen Kongre baskını sonrası da bu grubun etkin olduğu iddiaları gündeme geliyor.
AŞIRI SOL TAKTİKLERİN KULLANIMI
“Antifa: Anti-Faşist El Kitabı” yazarlarından Mark Bray, New York Times’a yaptığı açıklamada, genelde siyah giyinen ve maske takan Antifa üyelerinin, anarşist gruplarla örtüşen taktikler kullandığını ifade ediyor. Protestolarının çoğunlukla “barışçıl” olduğunu belirten Bray, ırkçı ve faşist grupların özgürce örgütlenmesine izin verilmesi durumunda marjinal toplulukların hedef alınacağını düşündükleri için “şiddet” kullanımını haklı bulduklarını belirtiyor. Bray’e göre, tek bir merkezden yönetilmeyen Antifa hareketinin, hiyerarşik bir yapısı veya belirgin taktikleri yok.