ABD’NİN İRAN’A SALDIRI KARARI
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail-İran çatışmasına müdahil olma konusunda kararını iki hafta içinde açıklayacağını belirtse de, İran’daki üç nükleer tesise yönelik saldırı emri vererek ülkeleri fiili bir savaşa sokmuş oldu. The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre, Trump’ın bu ani kararı, Tahran’ı “gafil avlama” amacını taşıyordu. Cumartesi günü New Jersey’deki özel kulübünde birkaç saat içinde İran’a karşı saldırı düzenlenmesi yönünde emir verdiği ifade ediliyor. Gazeteye konuşan bir üst düzey yetkili, “Hedef, herkesin bunu beklemediği bir durum yaratmaktı” dedi.
PLANLAMA VE HEDEFLER
Gazetedeki habere göre, Trump’ın orduya saldırı planını vermesi “çok gizli planlamanın odağında” yer alıyordu. B-2 bombardıman uçakları birkaç saat içinde İran hava sahasına girerek, en az altı sığınak delici bombayı İran’ın yer altındaki “nükleer kalbi” Fordo’ya bıraktı. Ayrıca, ABD ordusuna ait denizaltılar, İsfahan ve Natanz’daki nükleer tesislere Tomahawk seyir füzeleri ile saldırdı. Trump, “Fordo artık yok” şeklinde bir açıklamada bulunsa da, İran’ın nükler programının saldırılardan nasıl etkilendiği ve İran’ın ABD ya da müttefiklerine karşı bir saldırı başlatıp başlatmayacağı konusunda belirsizlik sürüyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma seçeneği de masasında yer alıyor. ABD’li bir yetkili, Trump idaresinin İran ile temasa geçerek, “bunun tek seferlik bir saldırı olduğunu, bir rejim değişikliği savaşının başlangıcı olmadığını açık bir şekilde ifade ettiğini” aktardı.
İKİ HAFTA İÇİNDEKİ GÖRÜŞMELER
WSJ’nin aktardığı bilgilere göre, ABD’nin İran’a saldırma kararı, Beyaz Saray’da devam eden haftalarca süren görüşmelerin ardından alındı. Bu tartışmaların yanı sıra askeri hazırlıkların yapıldığı ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile “doğrudan koordinasyon halinde” olduğu belirtildi. Gazetenin değerlendirmesine göre, Trump, son bir haftadır bu “operasyonun” gerçekleştirileceği konusunda belirsizlik yaşayarak, danışmanlarının Ortadoğu’da bir çatışmanın içine çekilme konusundaki endişelerini güçlendirdi. Salı günü “Durum Odası”nda yapılan toplantıda İran’a saldırı planlarını onayladı ama nihai emri vermedi. Yine de, Trump’ın niyetinin İran’ın uranyum zenginleştirme çalışmalarını tamamen durdurma isteğine yönelik bir değerlendirme yapmak olduğu öne sürülüyor. Gazeteye konuşan bir yetkili, “Ne yapmamız gerektiği konusunda hafta başında gerçek bir tartışma vardı. Ancak Trump, salı günü ilerlemeye istekli olduğunun sinyalini verdi ve bu, her şeyi değiştirdi” açıklamasında bulundu.
BELİRSİZLİK STRATEJİSİ
Habere göre, Trump, hem niyeti hem de planladığı zamanlama konusunda bir belirsizlik yaratmak istiyordu. Beyaz Saray, perşembe günü yaptığı açıklamada, Trump’ın “İran’a, krize diplomatik bir çözüm getirilmesi için iki hafta vereceğini” duyurdu. Ancak Trump, bir gün sonra yaptığı açıklamada sabrının tükenmekte olduğuna işaret etti. Bu doğrultuda, Trump, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine son vermesi talebini görmezden gelmeye devam ettikten sonra saldırı kararını uygulamaya koydu. Kimliği belirtilmeyen bir başka ABD’li üst düzey yetkili, yapılan saldırının amacına ulaştığını ve zarar vermek istedikleri her şeye zarar verdiklerine inandıklarını belirtti.