GERİLİM DEVAM EDİYOR
Amerika Birleşik Devletleri’nde Başkan Donald Trump ile Federal Rezerv Başkanı Jerome Powell arasında süregelen bir gerginlik söz konusu. Trump, Truth Social platformunda Powell’ı görevden aldığını gösteren bir karikatür paylaştı. Gönderisinde, Powell’a parmağını doğrultarak “Kovuldun” diye bağıran Trump’ın bir resmi yer alıyor. Powell ise elinde eşyalarını bulunduran bir kutu tutuyor. Bu karikatür, yapay zeka ile üretilmiş. Trump, Powell’ı faiz oranları konusunda temkinli yaklaşımı nedeniyle sık sık eleştirmiş ve ona “Too Late Powell” (Çok Geç Powell) adını takmıştı. En son tehdit, merkez bankasının bu ayın başında bu yıl ilk kez faiz indirimine gitmesinin ardından geldi. Powell’ın başkanlık görev süresi Mayıs 2026’da sona eriyor. CNBC’ye göre, son zamanlarda Trump, Fed binasına yönelik eleştirilerini biraz yumuşatsa da, Powell’ın faiz oranlarını çok yüksek tutması nedeniyle ekonomiye zarar verdiğini ifade etmeye devam ediyor. Karikatür, Fed başkanına yönelik kamuoyunda artan baskı kampanyasında bir dramatik artışı temsil ediyor ve Beyaz Saray ile ülkenin merkez bankası arasında daha önce görülmemiş bir gerginliği gözler önüne seriyor.
GEÇMİŞTEKİ ÇATIŞMALAR
Trump, başkanlık yaptığı dönemde 2018 yılında Fed başkanlığına atadığı Powell ile sık sık çatışmalara tanıklık etti. Trump, düzeltme yapmadığı için Powell’ı eleştirerek, faiz oranlarını daha önce ve daha fazla düşürmemesi gerektiğini savunmuştu. Başkan, yüksek borçlanma maliyetlerinin ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediğini ve yönetiminin politikalarını tehdit ettiğini söyleyerek, onu görevden alma fikrini kamuoyuna belirtmişti. Powell ise kovulmasının “yasa gereği izin verilmediğini” birçok kez ifade etti.
MAAŞ FAİZ ORANLARI ÜZERİNDE ETKİLER
Powell, geçen Salı günü yaptığı bir açıklamada, “Faiz oranını çok uzun süre çok yüksek tutarsak, işgücü piyasası gereksiz yere zayıflayabilir” dedi. Ayrıca, Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de CNBC’ye verdiği röportajda, “Enflasyon dört buçuk yıldır üst üste hedefin üzerinde ve yükseliyor. Bence aşırı agresif davranmamak için biraz dikkatli olmamız gerekiyor” ifadelerine yer verdi. Trump’ın sosyal medya paylaşımı, Federal Rezerv’in ülke genelinde ekonomik büyüme, enflasyon ve istihdam oranları üzerinde büyük etkisi olan para politikası konusundaki kritik kararlar almak zorunda olduğu bir dönemde geldi. ABD merkezli haber kaynaklarına göre, Fed’in ana faiz oranı, bu yılki ilk faiz indiriminin ardından yüzde 4,3’ten yüzde 4,1’e düştü. Politika yapıcıların bu yıl iki kez daha faiz indirimi yapmaları bekleniyor. Ancak Powell, 2021’den bu yana Fed’in yüzde 2’lik hedefini sürekli aşan enflasyonun yeniden alevlenmesini önlemek için ihtiyatlı bir yaklaşım benimsediğini belirtti. Bu durum, Fed’in faiz belirleme komitesindeki derin bölünmeleri yansıtıyor.
KARMAN ÇORMAN DURUM
Trump’ın atadığı iki isim, Fed Guvernörü Michelle Bowman ve yönetim kurulu üyesi Stephen Miran, daha agresif faiz indirimlerini savunuyorlar. Miran, faiz oranlarının yüzde 2 ile 2,5’e kadar düşürülmesi gerektiğini öne sürerken, Powell ve Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee gibi müttefikleri, hızlı faiz indirimlerinin enflasyon kontrolündeki ilerlemeyi olumsuz etkileyebileceği yönünde uyarılar yaparak ihtiyatlı olmaya çağırıyor. Diğer yandan, Fed Guvernörü Lisa Cook, şu anda Trump yönetiminin onu ipotek dolandırıcılığıyla suçladığı ve görevden almaya çalıştığı bir süreçle mücadele ediyor. Cook, Federal Rezerv Yasası’nın guvernörlerin sadece görev suistimaliyle ilgili “haklı nedenlerle” görevden alınabileceğini ileri sürerek bununla ilgili dava açtı. Trump yönetimi, Fed’in Washington merkezindeki yenileme çalışmalarıyla ilgili Powell’ı sert bir şekilde eleştirirken, Trump’ın Fed başkanını bu gerekçeyle görevden almak isteyeceği yönünde bir hissiyat oluştu.