Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı ve topraklarının yaklaşık yüzde 20’sini işgal etmesi üzerinden tam dört yıl geçti. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’da meydana gelen en büyük çatışma, ABD Başkanı Donald Trump’ın taleplerine rağmen yakın bir zamanda sona erecek gibi görünmüyor. Savaşın 5. yılına girmesiyle birlikte, işgal altındaki toprakların geleceği ve savaş sonrası güvenlik konularındaki fikir ayrılıkları ilerlemeyi engelliyor. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin hazırladığı rapora göre, askeri kayıplar 1,8 milyona ulaşmış durumda. Rusya, Şubat 2022 ile Aralık 2025 arasında 325 bini ölüm olmak üzere 1,2 milyon kayıp verdi. Ukraynalı siviller, elektrik ve su kesintilerine neden olan hava saldırılarıyla yıldan yıla mücadele ederken, Rusya ekonomisi de ABD ve AB yaptırımları altında sıkıntı yaşıyor.
YÜZBİNLERCE İNSAN ÖLDÜ
Moskova, Ocak 2023’ten bu yana resmi kayıp verisi açıklamıyor. O tarihte sadece 6 bin ölüm rapor edilmişti. Ukrayna tarafında ise 140 bin askerin hayatını kaybettiği belirtildi. Bununla birlikte, Ukrayna hükümeti daha düşük bir rakam vermekte. Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, bu ayın başında “Savaşta 55 bin Ukrayna askeri hayatını kaybetti ve bu askerlerin birçoğu halen kayıp durumda,” açıklaması yaptı. Birleşmiş Milletler ise ülkede 14 bin 999 sivilin öldüğünü bildirdi, ancak gerçek sayının çok daha yüksek olduğu düşünülüyor. Aynı süreçte 40 bin 600’den fazla sivilin yaralandığı belirtildi. En az 763 çocuk hayatını kaybetti. 2025 yılı, sivil ölümleri açısından 2022’den bu yana en kanlı yıl olarak kayıtlara geçti. Geçtiğimiz yıl içinde sivil kayıplar, 2024 yılına göre yüzde 31 oranında artış gösterdi. Dünya Sağlık Örgütü, sağlık hizmetlerini hedef alan 2 bin 881 Rus saldırısını belgelerken, sağlık tesislerine yönelik saldırılarda geçen yıl yüzde 20’lik bir artış yaşandı. Bu saldırılar, ilaç depolarını ve tıbbi araçları hedef alarak sivillerin temel sağlık hizmetlerine erişimini kısıtlıyor.
4 YILLIK SAVAŞTA, NETİCE YOK
Rusya, şu an itibarıyla Ukrayna topraklarının yüzde 19,4’ünü kontrol ediyor. Rus kuvvetleri, son bir yıldaki kesintisiz çatışmalara rağmen yalnızca yüzde 0,79 oranında toprak kazanmayı başarabildi. İşgal öncesinde Rusya destekli ayrılıkçıların denetimindeki alanlar, toplam yüzölçümünün yaklaşık yüzde 7’sini oluşturuyordu. Ukrayna’ya uluslararası askeri destek ise geçen yıl yüzde 13 azaldı. Başkan Donald Trump, ABD merkezli silah sevkiyatını durdurdu. Bu kaybı telafi etmek isteyen Avrupa ülkeleri ise yardımlarını yüzde 67 oranında artırdı. Ancak insani ve mali dış yardımlarda yüzde 5’lik bir düşüş gözlemlenmekte. Ülkedeki vatandaşların bir kısmı yurt dışına çıkarken, savaş öncesi nüfusu 40 milyondan fazla olan Ukrayna, işgal sonrası 5,9 milyon sivilin ülkeyi terk etmesine sahne oldu. Mültecilerin 5,3 milyonu Avrupa’ya ulaşırken, en az 300 bin kişi Kanada’ya sığındı. Ülke içinde ise daha güvenli bölgelere taşınan yaklaşık 3,7 milyon kişi bulunuyor. Savaşın beşinci yılına girilirken, yerinden edilen bu insanların durumu hâlâ belirsizlik içinde. Uluslararası toplumun finansal desteği azalırken, ülkedeki insani kriz durmaksızın büyümeye devam ediyor. Çatışmaların yoğunluğu azalmadığı için milyonlarca mültecinin geri dönüş umudu her geçen gün zayıflıyor.