EKONOMİK KRİZİN ETKİLERİ
Türkiye’deki derinleşen ekonomik kriz süreci, milyonlarca bireyi bankalarla borçlanma durumuna sürükledi. Artan yaşam maliyetleri ve maaşların yetersizliği nedeniyle, vatandaşlar kredi ve kredi kartı kullanımlarında rekor seviyeler kaydediyor. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi’nin temmuz ayında yayınladığı rapora göre, bireysel borç bakiyesi tarihi bir seviyeye ulaşarak 5 trilyon lirayı aştı. Nefes Gazetesi’nin aktardığına göre, toplam nakdi kredi hacmi 21 trilyon 19 milyar TL’ye ulaşırken, tasfiye olması beklenen krediler yüzde 82 artarak 566 milyar TL’ye çıktı. Bireysel kredi borç bakiyesi ise geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 47 artarak 4 trilyon 959 milyar TL’ye yükseldi. Bu miktarın en büyük kısmı, 2 trilyon 452 milyar TL ile kredi kartı borçlarından oluşuyor. Temmuz ayı itibarıyla 39,7 milyon kişi kredi kartı borçlusu bulunurken, kişi başına düşen borç son bir yıl içinde yüzde 48 artışla 61 bin 791 TL’ye ulaştı.
NAKİT İHTİYACINI KREDİYLE KARŞILAMA YOLU
İhtiyaç kredileri, 1 trilyon 214 milyar TL ile kredi kartlarını takip ediyor. Bireysel kredi borcu taşıyan insan sayısı son bir yıl içinde 1,8 milyon artarak 42,7 milyona yükseldi. Ortalama borç miktarı ise yüzde 41 artışla 116 bin 148 TL’ye ulaştı. Gelir yetersizliği nedeniyle, milyonlarca kişi nakit ihtiyaçlarını kredi mevduat hesapları (KMH) ile karşılamaya başladı. KMH kullananların sayısı 30,8 milyona yükselirken, toplam borç yüzde 98 artışla 623 milyar TL’ye ulaştı. Kişi başına düşen KMH borcu da 20 bin 195 TL’ye çıkarak asgari ücrete yaklaşmış durumda.
DEPRESYON BÖLGELERİNDEKİ BORÇ ARTIŞI
Son bir yıl içerisinde bireysel kredi bakiyesi en fazla Tunceli’de yükseldi (%64,9). Bunu Adıyaman (%56) ve Kahramanmaraş (%55) takip etti. İlk 10 şehir içinde deprem bölgesinden 5 il, borç artışında dikkat çekici durum sergiliyor. Hatay, Osmaniye ve Malatya da kredi borçlarının en büyük artışını yaşadığı iller arasında yer aldı. Kredi kartı borçları konusunda da benzer bir tablo gözlemleniyor. Artış oranlarının en yüksek olduğu ilk 10 il içinde 6’sı deprem bölgesinden çıkıyor. Adıyaman’da kredi kartı borçluları bir yıl içinde yüzde 80, Kahramanmaraş’ta yüzde 76, Malatya’da yüzde 70, Hatay’da yüzde 68, Diyarbakır’da yüzde 64 ve Osmaniye’de ise yüzde 63 artış gösterdi.